ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — الصفحة ٢١٦
مختصرى در باب تاخت‌وتاز ترك و روس و افغان‌ها در مملكت ايران
بيش در هيچ زمان و از هيچ طايفه نقل نشده است .
عدد كسانى كه بيرون رفتند ، مورخان ترك بيست هزار و مؤلفان ايران پنج هزار مىنويسند . قريب سى هزار مرد در اين محاصره بر خاك هلاك افتاد . و چون به دشمن سپردند يك نفر از سكنه در آن نبود . و زياده بر بيست هزار از شجاعترين عسكر عثمانى درين معركه در معرض فنا درآمد . و بعضى از معارف امراى ايشان نيز بر خاك سياه افتاد .
شهر گنجه كه تا آن وقت در مقابلهء عسكر عثمانى ثبات ورزيده بود ، و هم درين سال كه هزار و صد و سى و هفت هجرى باشد ، مفتوح گشت . و لشكرى به سرعسكرى احمد پاشا حاكم بغداد كه به فتح كرمانشاه رفته و آن شهر را گرفته بود به جانب اصفهان در حركت آمد ، چند منزل به اصفهان بيش نمانده بود ، كه خبر رسيد كه والى لارستان به عزم تسخير بغداد متوجه آن ديار است . سرعسكر عثمانى از روى اضطرار فسخ عزيمت كرده به سمت مستقر حكومت خود راجع شد .
در تاريخ كينير صاحب مسطور است كه خطهء لار پرگنهء كوچكى است در ساحل شمالى خليج فارس در درجهء پنجاه و پنجم طول شرقى گرفته مىرود تا درجهء پنجاه و هشتم فارس در سمت شمال و مغرب ، و كرمان در شمال و مشرق آن واقع است . لار بايرتر و كم‌حاصل‌تر از جميع اضلاع ايران است ، صحراها و كوههاى بسيار دارد كه تا دريا منتهى مىشود . زمين به نوعى باير و آب گوارا به قدرى كم است كه اگر باران ساليانه نبارد كه تالابها را پر ساخته و بدان واسطه اهالى آنجا قدرى درخت خرما و جو و گندم مىكارند به هيچ‌وجه قابل سكونت نيست .
بالجمله ، وقايع سابقة الذكر در اواخر سلطنت محمود اتفاق افتاد ، اما از قرارى كه معلوم مىشود ، دولت روس و روم به هيچ‌وجه حسابى از سلطنت محمود و دعاوى طهماسب برنگرفته‌اند ، چنانچه در سال هزار و صد و سى و هشت هجرى معاهداتى ما بين دولتين واقع شد كه بنابر عهدنامه‌اى كه نوشته شد ، بعضى از بهترين ممالك ايران را ما بين يكديگر قسمت كرده بودند . و واسطه انجام اين معاهدت گويند ، سفير