ايران در زمان نادرشاه ( فارسي ) — الصفحة ٨٥

اوضاع هندوستان قبل از ورود قشون ايران با اسبابى كه نادر شاه را به رفتن هندوستان مصمم كرد

قدرت كامل به او داده نشود كه در هرجا آنچه لازم است از ماليات ، براى مخارج قشون بگيرد ، از رياست استعفا كرده و به ولايت خود مراجعت خواهد نمود ، چرا كه يقين است كسانى كه بايد تهيه و اسباب به او برسانند ، غفلت خواهند كرد و تمام تدابير او به هدر خواهد رفت .

پادشاه را اين تكليف خوش نيامد و به اين خيال افتاد كه طهماسب قلى خان را معزول كند ، ولى ديگرى را كه قابل باشد [ تا ] به جاى او بگذارند ، نديد . از بعضى از روساى قشون استمزاج كرد ، همگى را بر اين عقيده يافت كه عجالتا بهتر است با او همراهى شود ، تا هروقت موقعى [ مناسب ] به دست بيايد كه خدمات او آنقدر لازم نباشد ، سزاى جسارت او داده شود . و نيز گفته شد كه در اين وقت قشون به رياست ديگرى راضى نخواهد شد .

بالاخره پادشاه تكليف طهماسب قلى خان را قبول كرد ، ولى با كمال كراهت ، زيرا كه در تفويض چنان قدرت واقعا تاج‌وتخت را از دست داد سهل است ، به اين [ هم ] اكتفا نكرده امتيازات ديگر [ نيز ] بر آن افزود ، او را سردار كلّ و بيگلربيگى خراسان كرد و عمّهء خود را به او تزويج نمود . بعد از ظهور اين مراحم طهماسب قلى خان اظهار جان‌نثارى در خدمت مىنمود و براى اينكه صداقت خود را به عالم ثابت نمايد و در وسط زمستان با قشون به تعاقب افاغنه حركت كرد .

افغانها چون ديدند [ كه ] بعد از حركت از اصفهان كسى دنبال آنها را نگرفت ، زمستان را در شيراز توقف كرده و آن مملكت را به انواع بد تاراج و خراب كردند سه هزار از قشون تهماسبقليخان ، در راه سختى فصل تلف شدند ، ولى چون حركت رو به جنوب بود ، روزبه‌روز هوا معتدل‌تر مىشد . همين‌كه قشون ايران نزديك شيراز رسيد ، اشرف و اتباع او بيرون آمده و يك بار ديگر مصمم شدند كه بخت خود را در جنگ بيازمايند ، چند ساعت سخت كوشيدند و بالاخره منهزم شده ، بيشتر خزانه و عيال و اطفال خود را بجا گذاشته ، فرار كردند . قسمتى قوى از قشون ايران به تعاقب آنها مأمور شد ، جمعى از آنها اسير و گرفتار شدند . اشرف با هزار و پانصد نفر مستقيما رو