اخبار سلاجقه روم ( به انضمام مختصر سلجوقنامه ابن بيبي ) ( فارسى ) — الصفحة ٤١٧
جلوس سلطان غياث الدين كيخسرو بن السلطان ركن الدين قلج ارسلان
سلطان رفتند كه استقبال كند ، برغم آنكه نابشى به جهت مصالح روم بجانب اوج حركت نموده است ، سلطان از قونيه بر سبيل استقبال به آقسرا پيوست ، و چون نابشى بولايت ايوبحصار پيوست سلطان برسم استقبال از آقسرا بجانب قيرشهر بدرآمد پيش از آنكه با نابشى ملاقت افتد ، پروانه پيشتر آمد و در ما بين سلطان و او ماجرايى دردآميز و عتابى وحشت‌انگيز رفت و پروانه كلمات درشت در مواجهه با سلطان بىتحاشى بر كار كرد چنان كه سلطان متغير شد و با پروانه خطاب كرد كه ايجى مستى و يا محشوشى ، بجواب گفت ، آرى مرا افعال ناپسنديدهء تو مست و محشوش كرد ، ترا از قلعهء بردول من بدرآوردم و ترتيب سلطنت تو به ترتيب من تمشيت يافت ، بعد از تقدير الهى حق خدمت من نيكو نشناختى ، فى الجمله بعد از ملاقت نابشى سلطان تا بسراى خود بآقسرا آمد و صاحب فخر الدين على در موكب سلطان تا بسراى متابعت نمود و پروانه در موكب نابشى از بيرون شهر گذر كردند و بصحراء آب قلقل نزول فرمودند ، روز ديگر كه آفتاب جهانتاب هنوز سر از تتق افق برنياورده بود كه منهيان قضا و قدر كمين خطر برگشوده بودند و قراغلامان تشويش نابشى باستحضار سلطان ببهانهء طوى پروانه دعوت كردند و صاحب و امرا گفتند كه امروز سلطان را پيش نابشى رفتن واجبست كه پروانه طوى مىكند ، او نيز به جهت استرضاء نابشى برغبت سوار شد و اگر چه بدان علامات و امارات منهيان قضا و قدر در گوش هوش او فروخواندند كه بپاى خود ببلا ميروى تو بيچاره ، اما چون حجاب غفلت غشاوهء بصير عقل او بود هوش استماع نداشت و سخن سرى فهم نميكرد .
فى الجمله چون در آن عسرت در خرگاه عشرت نابشى درآمد با قداح شراب ناممزوج متواتر عيش بر او منغص گردانيدند ، چنان كه مست طافح شد و از بىخودى از دست رفت ، در آخر روز سمومى نيز با شراب صرف در قدح صرف كردند ، سلطان از تجرع آن كاس اجل در وحل افتاد و بيرون آمد و خواست كه باستفراغ دفع آن الم كند و از آنجا به شهر آيد مانع شدند و شب هم در آن منزل باز داشتند تا در آن مخيم عاقبت عمر او مختتم گشت و بامداد حجاب و منهيان آمدند و ببهانهء آنكه سلطانرا از خمار شراب مرضى حادث شده است ، جهت نقل مرقد سلطان محفهء ساختند و بجانب قونيه روانه شدند ، در آن زمان به حكم قضا آيت فنا بر صحيفهء عمر او نگاشت و آن‌قدر زمان كه مقدور عمر او بود سلطنت راند و مسببان قدر پيش از آن آمان ندادند ، و چون به حكم قضا و قدر درماند او نيز چون ديگران نماند . و هركرا از وضيع و شريف در وفات او در دل داشت آشكارا نمىتوانست كردن .
جلوس سلطان غياث الدين كيخسرو بن السلطان ركن الدين قلج ارسلان
جلوس سلطان غياث الدين كيخسرو بن السلطان ركن الدين قلج ارسلان
بعد از وفات پدرش معين الدين پروانه با جمعيت اكابر و امرا و لشكر انبوه با نابشى بقونيه رفت و سلطان غياث الدين كيخسرو پسر سلطان ركن الدين را از مادرش بستد و در