اخبار سلاجقه روم ( به انضمام مختصر سلجوقنامه ابن بيبي ) ( فارسى ) — الصفحة ٣٤

نظرى به تاريخ آسياى صغير از قديم تا سقوط قسطنطنيه

به مدت دو قرن در جبههء مخالف يكديگر قرار داشتند و ميدان كشمكش ايشان همين سرزمين آسياى صغير بود .

اسكندر كبير در 334 ق . م پس از شكست دادن هخامنشيان آسياى صغير را تسخير كرد . بعد از دوران سلطنت كوتاه او آن سرزمين به حكومتهاى مستقل يونانى و بعضى از ساتراپ‌نشين‌هاى قديم ، كه شامل : پونت « 1 » و بىتىنيه « 2 » و كاپادوكيه « 3 » و پافلاگونيه « 4 » مىشد ، تقسيم گشت .

سلسلهء سلوكى در قسمت شرقى اين شبه‌جزيره تا هنگام فيروزى روميها در 190 ق . م در ماگنه‌سيا « 5 » حكومت داشت .

آتاليهاى « 6 » پرگام « 7 » بر سرزمين يونانيان ايونى فرمانروايى مىكردند و تا هنگامى كه روميان در سال 133 ق . م جانشين آتالوس « 8 » شدند بر آن ناحيه حكومت داشتند .

در قرن سوم قبل از ميلاد حملهء اقوام سلتى « 9 » گالات « 10 » به آسياى صغير روى داد كه از شمال بالكان به صورت دسته‌هاى متفرقى به دو ناحيه هجوم آوردند ، و توسط پادشاهان پرگام در منطقهء داخلى آسياى صغير كه به نام ايشان گالاتى « 11 » خوانده شد مستقر گشتند . در زمان روميان سرزمين‌هاى آسياى صغير ميدان كارزار بين شاهان ايرانى اشكانى و ساسانى با ايشان بود . در اين زمان آسياى صغير از نواحى پرجمعيت جهان محسوب مىشد و شهرهاى ثروتمندى را تشكيل مىداد كه از بلاد مشهور دنياى قديم به شمار مىرفتند مانند شهر نيقومديا « 12 » در كنار درياى مرمره يا پروپونتيد « 13 » و شهر پرگام « 14 » و شهر افس « 15 » در مغرب ، و شهر قيساريه « 16 » در مركز كاپادوكيه و شهر آنقره « 17 » در محل آنكاراى امروز در سرزمين گالاتهاى قديم .

هيچ كدام از اين شهرها مركزيت نداشت و نقش يك پايتخت بزرگ را ايفا نمىنمود .

از آثار باستانى و كتيبه‌ها و منابع يونانى به خوبى معلوم مىشود كه اين شهرها در زمان آبادى تا چه اندازه شكوفان و مترقى بوده‌اند .

روميان اين شهرها را با شبكه‌اى از جاده‌ها و كاروانسراهاى منظم به يكديگر پيوسته بودند . اراضى زراعتى با آبيارى منظمى توسعه داشت ، طبقهء متوسط و كاسب‌كار و بازرگان در آن شهرها به رفاهيت مىزيستند . در اين شهرها مردم به خدايان بومى و يونانى و مصرى و آشورى اعتقاد داشتند . تغيير هويت خدايان آنان با مقايسهء خدايان يونانى و رومى به توسط افراد تحصيلكرده صورت مىگرفت . هم آنان بودند كه خدايان بومى را به نامهاى يونانى مىخواندند در صورتى كه هيچكدام آنان شخصيت يونانى و رومى نداشتند .

( 1 ) - Pont ( 2 ) - Bithynis ( 3 ) - Cappadace ( 4 ) - Paphlagonie ( 5 ) - Magnesie ( 6 ) - Attalides ( 7 ) - Pergame ( 8 ) - Attalos ( 9 ) - Geltique ( 10 ) - Galates ( 11 ) - Galatie ( 12 ) - Nicomedie ( 13 ) - Propontide ( 14 ) - Pergame ( 15 ) - Ephese ( 16 ) - Cearee ( 17 ) - Ancyre