انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٤٣
فصل پنجم روابط خارجى ايران در آغاز سلطنت شاه سلطان حسين
فصل پنجم روابط خارجى ايران در آغاز سلطنت شاه سلطان حسين
فصل پنجم روابط خارجى ايران در آغاز سلطنت شاه سلطان حسين
هنگامى كه شاه سلطان حسين در 1694 بر تخت نشست ، ايران با تمام همسايگان خود در حال صلح بود ، فقط در خليج فارس و اطراف آن بود كه اختلافاتى وجود داشت . در اين نواحى ، به علت اقدامات دزدان دريايى مسقط ، چند سالى ايران در زحمت بود . « 1 »
از ملاحظهء تعداد سفراى خارجى در دربار ايران چنين بر مىآيد كه دول اروپايى و غيره ايران را هنوز كشور مقتدرى مىدانستند . وقتى در اواخر آوريل 1699 ، سر اسقف شهر آنقره ( آنكارا ) از طرف پاپ و امپراتور و جمهورى و نيز و دوك تسكان به اصفهان فرستاده شد ، وى و اطرافيانش از ديدن عظمت پاىتخت تعجب كردند . گودرو كشيش فرانسوى كه به معاونت او منصوب شده بود در اين مورد مىنويسد : « مىتوان گفت دربارى وجود ندارد كه تا اين اندازه سفير بپذيرد ، ولى خود كمتر سفير بفرستد . نه فقط سفرايى از قسطنطنيه و مسكوى و از طرف ملل هم جوار مثل اعراب و تاتارها و ازبكها و غيرهم به اينجا آمدهاند ، بلكه از سيام و حبشه نيز سفرايى در دربار ايران ديده مىشوند . » « 2 »
غير از اين اشخاص ، سفرايى نيز از طرف سوئد و لهستان به اصفهان فرستاده شده بودند سفير سوئدى به نام لودويك فابرى تيوس « 3 » ، كه در سالهاى 1697 و 1698 در اصفهان بود ، در سالهاى 1679 و 1682 نيز به ايران سفر كرده بود . « 4 » اطلاعاتى كه وى در طى مسافرتهاى
( 1 ) . در اين فصل مطالب بيشترى راجع به اعراب مسقط گفته خواهد شد . ( 2 ) . Relation II . pp . 2 - 3 ( 3 ) . Ludvig Fabritius ( 4 ) . تنها منبع عمده راجع به فعاليت فابرى تيوس كتاب Kongl . Swenska Envoijen Ludwich Fabritii Lefwerne اثر يوهان كمپه ( Kempe ) است ، ولى ظاهرا دسترسى به اين كتاب خارج از سوئد ممكن نيست . اطلاع مختصرى دربارهء او در كتاب ذيل يافت مىشود :