انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٣٧
فصل چهارم اوضاع داخلى ايران از 1694 تا 1709
فصل چهارم اوضاع داخلى ايران از 1694 تا 1709
فصل چهارم اوضاع داخلى ايران از 1694 تا 1709
اگر چه هنگام جلوس شاه سلطان حسين به تخت سلطنت اوضاع ايران آرام به نظر مىرسيد ، ولى مخالفان خود را آماده مىكردند و وضع داخلى كشور پيوسته رو به وخامت مىرفت . چنان كه ديديم ، شاه رئوف و رحيم دل بود و مثل پدرش به امور كشور نمىپرداخت و به زودى تحت نفوذ اشخاص با اراره قرار گرفت . وضع دربار به علت توطئه‌ها و كشمكش‌هاى خواجه سرايان بسيار آشفته بود ، و مهم‌ترين دسته‌اى كه براى كسب قدرت مىكوشيد دستهء مجتهدان بود ، و با نفوذترين آنها محمد باقر مجلسى نام داشت .
وضع قشون به جز در بعضى از نواحى سرحدى ، بسيار خراب بود و به زودى قشون به صورتى در آمد كه نمىتوانست مخالفان شاه را سركوبى كند .
دولت در ايالات دور دست قدرت و اختيارى نداشت و هدف اصلى حكام و مأموران جبران كردن رشوه‌هايى بود كه براى نگاه داشتن مقام خود پرداخته بودند . همچنين مىكوشيدند قبل از آن كه اشخاص ثروتمندتر و با نفوذترى جاى آنها را بگيرند ، ثروت و مكنتى براى خود كسب كنند .
يكى از علايم ضعيف شدن قدرت پادشاه ، ناامنى راه‌هاى كاروانى بود ( زيرا راهى به معناى جديد وجود نداشت ) . اگر چه جهان گرد فرانسوى ، آندره دوليه دلاند « 1 » ، كه در اواخر سلطنت شاه عباس ثانى در ايران بود ، نوشته است كه امنيت كامل در آن راه‌ها حكم فرما بود ، « 2 » ولى ساير جهان گردان اروپايى چنين عقيده‌اى نداشتند . درست است كه در آن ايام اشخاصى به نام راه‌دار وجود داشت ، ولى اين اشخاص مأموران گستاخ و بىتربيتى بودند و اگر عدهء آنها از مسافران
( 1 ) . Andre Daulier Deslandes ( 2 ) . - Les Beautez de la Perse ( paris , 1673 ) , p . 8