انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٤٣٧
ضميمهء ششم يادداشت‌هايى راجع به منابع كتاب
ضميمهء ششم يادداشت‌هايى راجع به منابع كتاب
ضميمهء ششم يادداشت‌هايى راجع به منابع كتاب
مطالب مربوط به تاريخ ايران از سال 1694 تا 1730 فراوان است و گذشته از اين ، هم متنوع و هم به زبان‌هاى مختلف است . در اين مورد منابعى را كه به پانزده زبان شرقى و اروپايى است بايد مطالعه كرد . اگر چه حجم اين مطالب در بادى امر زياد به نظر مىآيد ، ولى با خلاصه كردن تفسيرها و حواشى ، مىتوان آن را تقليل داد . اين مطلب دربارهء كتاب‌هايى كه راجع به حملهء پطر كبير به ايران نوشته شده است كاملا صدق مىكند .
در تأليف اين كتاب كوشيده‌ام كه تا حد امكان از مطالبى كه هم زمان با وقايع مربوطه نوشته شده است استفاده كنم ، ولى اغلب هم به آثار نويسندگان بعدى مانند ، كلراك ، سرجان ملكم ، بروسه و سولويف مراجعه كرده‌ام . گذشته از اين ، هنگامى كه نويسندگان جديد اشاره به نكتهء تازه‌اى كرده‌اند ، آن را هم مورد استفاده قرار داده‌ام . در مورد اخير ، منابعى كه در دست داشته‌ام عبارت‌اند از :
1 - مقالهء بسيار مهم ميكلو خرماكلاى « 1 » دربارهء زاپيسكى اثر آورامف .
2 - شرح حال مفيدى كه در كتاب پ . ت . آروطونيان موجود است . « 2 »
بعضى از كتاب‌هايى كه ديدم قابل استفاده نبودند ، مانند : كتاب كاته فورو « 3 » ، كه مرد جاهل و نادانى بود . همچنين كتاب ديگرى اثر موبردوگوس « 4 » ، تحت عنوان دهقان مشهور يا يادگار و ماجراهاى دانيل موژينيه . « 5 »
( 1 ) . - نام نويسندهء اين مقاله در فهرست مآخذ كتاب حاضر . ( 2 ) . عنوان اين كتاب اين است : Osvoboditelnoe Dvizheniye Arnyanskogo Naroda v pervoi Chetverti XVIII veka ( 3 ) . Katephoro ، براى دانستن عنوان اين كتاب - فهرست مآخذ كتاب حاضر . ( 4 ) Maubert de Gouvest . ( 5 ) L'IIIustre Parisan ou Memoires et Aventures de Daniel Moginie .