انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٣٢

فصل سوم جلوس شاه سلطان حسين بر تخت سلطنت و اخلاق او

پذيرفت و فورا فرمانى به همان مضمون صادر كرد . « 1 » محمد باقر همچنين وى را ترغيب نمود فرمان ديگرى براى طرد صوفيان از شهر امضا كند ، و لو اين كه خود شاه رياست فرقهء صوفيان و دويست تن از محافظان خود را كه وابسته به اين فرقه بودند به عهده داشت . ( ظاهرا فرمان شاهى در مورد اين مردان عملى نشد . ) « 2 »

در فرمان راجع به منع مسكرات قيد شده بود كه تمام ميخانه‌ها بايد خراب و تمام بطرىها و كوزه‌هاى شراب شكسته شود ، و براى سرمشق رعايا ، شاه دستور داد كه شش هزار بطرى شراب شيرازى و گرجى را كه در سرداب‌هاى كاخ سلطنتى قرار داشت بيرون آورند و در برابر چشم مردم بشكنند . « 3 » روز بعد كه دو نفر را مشغول نوشيدن شراب يافتند در ميدان شاه به شدت تنبيه كردند .

در مورد منع جنگ ميان فرقه‌ها ، بايد گفت كه اين عمل اقدام پسنديده‌اى بود ، زيرا اين رسم را شاه عباس به منظور تفرقه انداختن ميان دشمنان خود معمول كرده بود ، و اگر چه مخالفان فقط چوب و سنگ به كار مىبردند و ليكن غالبا به شكستن سر و دست ، و حتى قتل ، منجر مىشد .

كروسينسكى گويد : در سال 1714 يعنى در همان زمان كه فرمان شاهى در مورد فوق صادر شد ، چنان زد و خوردى در پاى تخت روى داد كه سربازان به منظور استقرار آرامش مداخله كردند و مجبور شدند سيصد نفر از مبارزان را از دم تيغ بگذرانند . « 4 » فرمان شاهى در مورد منع كبوتر بازى فقط براى تهذيب اخلاق بود . « 5 »

اما جلوگيرى از نوشيدن مشروبات الكلى باعث مخالفت شديد ، مخصوصا در محافل دربارى ، شد . يكى از كسانى كه از اين موضوع سخت آشفته بود همان مريم بيگم عمهء پدر شاه بود . خواجه سرايان طبعا از فرمان شاه در مورد مسكرات خشمگين بودند ، زيرا مىديدند كه نخواهند توانست شاه را معتاد كنند و مقاصد خود را جامهء عمل بپوشانند . از آنجا كه از علاقهء مريم بيگم به شراب آگاهى داشتند و مىدانستند كه اين زن در نشاندن سلطان حسين ميرزا به تخت سلطنت مديون و مرهون آنان است ، به منظور منسوخ كردن فرمان شاهى راجع به مسكرات ، با او توطئه‌اى چيدند . قرار شد مريم بيگم تمارض كند و به شاه بفهماند كه بنابر

( 1 ) . گودرو ، Relation I ، جلد اول ، صفحات 47 - 49 . ( 2 ) . مطابق نوشتهء سانسون ، همان كتاب ، صفحات 41 - 42 ، اين فرقه در اين وقت شهرت بدى يافته بود . ( 3 ) . گودرو ، همان كتاب ، ص 49 ؛ همچنين - كتاب جملى كاررى ، ص 149 . گياه شناس فرانسوى پيتون دو تورن فور ( Pitton de Tournefort ) كه در تابستان 1701 با يك نقاش فرانسوى به نام اوبريه ( Aubriet ) و يك پزشك آلمانى به نام گوندل شايمر ( Gundel Sheimer ) به گرجستان مسافرت كرد ، دربارهء شراب گرجى مىنويسد : « شراب سفيد گرجى نسبتا خوب است . شرابى كه به دربار ايران مىفرستند رنگ سرخ و مزه كوت روتى را مىدهد ، ولى غليظتر و قوىتر است . » - كتاب او به نام A Voyage into the levant ( London , 1741 ) vo 1 . III , p 151 ( 4 ) . كروسينسكى ، ص 68 . ( 5 ) . گودرو ( Gaudereau ) در كتاب خود Relation صفحات 48 - 49 ، اين اشخاص را « كفترباز » مىخواند .