انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٣٧٢

فصل سى و سوم تجارب دو كمپانى انگليسى و هلندى در دورهء تسلط افغان‌ها

در اين شهر آسيبى نرسيده است ، و لو آن كه ميان قواى عبد الله‌خان « 1 » و مردم كرمان زد و خوردى درگرفته بود .

به اين ترتيب ، اگر چه هيچ يك از اعضاى انگليسى و هلندى كمپانىهاى هند شرقى جان خود را از دست ندادند ولى اكثر آنها متحمل توهين و سختىهاى بسيار شدند . خساراتى هم كه به دو كمپانى وارد آمد ، هر چند سنگين ولى ، فلج كننده نبود . آنچه بيشتر از همه زيان رسانيد ، وقفهء كامل تجارت در نتيجهء جنگ ميان ايرانىها و افغان‌ها بود . و مدت‌ها طول كشيد تا اثرات اين كشمكش بر طرف شد . به علاوه ، هر دو كمپانى در ابتدا اميدوار بودند كه ايرانىها با آنها بهتر رفتار كنند و در دورهء جديد تجارت رونق گيرد ؛ ولى اميدوارى آنها مبدل به يأس شد ، زيرا نادر ، كه مردى مستبد بود ، به زودى براى مخارج جنگ‌هاى خود وجوه سنگينى از آنها مطالبه كرد .

( 1 ) . احتمالا مقصود سيد عبد الله والى سابق عربستان ( خوزستان ) است .