انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٣٢٤

فصل بيست و نهم روابط اوليهء كمپانى انگليسى هند شرقى و كمپانى هلندى هند شرقى با ايران

برنگ وين « 1 » از گمبرون عازم اصفهان شود ، دستورهاى مفصّل ذيل را دريافت داشت :

1 - فروش پارچه را بايد به پنج بازرگان ارمنى كه نام آنها برده شده است واگذار كند .

2 - بايد به فرمان‌هاى پادشاه ايران توجه شايانى كند زيرا « فوق‌العاده مهم‌اند . »

3 - به علت مخارج فراوان دو بنگاه تجارى ، نمايندهء كمپانى بايد بسيار صرفه جويى كند .

4 - در تعقيب اين سياست ، نمايندهء مذكور ، ضمن عزيمت به اصفهان ، نبايد « از وزرا هديه قبول كند زيرا در اين صورت انتظار دريافت مبالغ گزافى خواهند داشت » . بنابراين ، توجهى به هداياى آنها نكنيد و از پذيرفتن آنها امتناع بورزيد و بگوييد كه براى قدر شناسى از الطاف آنها پولى نداريد . » « 2 »

دربارهء قاصدان و مستخدمان كمپانى هلندى هند شرقى اخطار ديگرى شده بود : « لطفا به قاصدان و مستخدمان هلندى هيچ نامه‌اى ندهيد و با آنها كم‌تر سروكار داشته باشيد زيرا گران تمام مىشود . هر قدر كه ظاهرا با شما اظهار دوستى كنند ، در باطن از دشمنان سرسخت ما هستند . »

ولى قبل از آن كه اين دستورها به برنگ وين برسد ، واقعه‌اى روى داد كه تا مدتى جلوى فعاليت كمپانى انگليسى هند شرقى و كمپانى هلندى را در ايران گرفت . اين واقعه مرگ شاه سليمان در 29 ژوئيه 1694 بود .


( 1 ) Brangwin . ( 2 ) . - Original Correspondence , India Office Library , جلد پنجاهم ، نامهء شماره 5993 ، مورخ 31 / 20 مارس 1694 . برنگ وين در سال 1695 به اصفهان رفت .