انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٢٢١
فصل نوزدهم حملهء تركان عثمانى به ايران
فصل نوزدهم حملهء تركان عثمانى به ايران
فصل نوزدهم حملهء تركان عثمانى به ايران
در فصل هفدهم گفتيم كه سلطان احمد ثانى و داماد ابراهيم ، صدر اعظم او ، با نظريه‌اى كه بعضى از زعماى مذهبى و نظامى و نمايندگان عقايد عمومى تركيه دربارهء ايران داشتند مخالفت ورزيدند . چنان كه ديديم ، اگر چه داماد ابراهيم خواهان صلح با اين كشور بود ، ولى نصايح احتياط آميز او مسموع نيفتاد . آنچه باعث تحريك احساسات ترك‌ها شد ، اخبارى بود كه دربارهء بد رفتارى شيعيان متعصب با ساكنان سنى ايران انتشار يافته بود .
دولت تركيه كه لازم مىدانست تصويب مفتى ، يعنى مفسر قوانين ، را به دست آورد ، از او تقاضا كرد فتوايى در خصوص سه سؤال ذيل صادر كند :
سؤال اول - اگر با اجازه طهماسب رافضى ( شيعى ) كه ادعاى تخت و تاج ايران را دارد ، بعضى از روافض با مسلمانان « 1 » بجنگند ، آيا معاهدهء صلح خليفهء مسلمين ، سلطان سلاطين ، نقض شده است ؟
جواب - بلى ، از آنجا كه مسلمين مخصوصا وظيفه دارند كه اين ملاعين را نابود كنند و نظر به اين كه هر صلحى كه با آنها كرده شود بايد متاركهء جنگ به شمار آيد ، مؤمنان موظف‌اند كه به محض داشتن قدرت كافى آن را نقض كنند .
سؤال دوم - آيا مىتوانيم كشورى را كه در تصرف اخلاف شاه اسماعيل و روافض است قلمرو دشمن بدانيم ؟ اين اشخاص سه خليفهء اول و عايشه را لعن و سبّ مىكنند ، آن سه نفر را مرتد و اين زن را بدكاره مىدانند ، « 2 » و آيات قرآن را مطابق عقايد سفسطه آميز خود تفسير مىكنند و مردم
( 1 ) . يعنى سنىها . ( 2 ) . عايشه زوجهء محبوبهء پيغمبر بود . ترديدى نيست كه بعضى از شيعيان ايرانى به علت مخالفت او با على ( ع ) نظر خوبى نسبت به او نداشته‌اند . مىگويند روزى عايشه گردن بند خود را در محلى كه كاروان توقف كرده بود به