انقراض سلسله صفويه ( فارسي ) — الصفحة ٩٧

فصل دهم نخستين حملهء محمود قندهارى

فصل دهم نخستين حملهء محمود قندهارى

فصل دهم نخستين حملهء محمود قندهارى

از تاريخ روى كار آمدن محمود در قندهار در سال 1717 و نخستين زور آزمايى او با دولت صفوى دو سالى گذشت و در اين مدت موقعيت او در داخل و خارج مستحكم شد .

محمود نه تنها در قلمرو خود فرمان رواى مطلق و بلا معارض شد ، بلكه طايفهء هزاره را نيز با خود هم دست و متفق كرد . وى از جانب ابدالىها نگرانى نداشت زيرا اين طايفه در ميان خود چنان سرگرم مبارزه و كشمكش بودند كه فكر حملهء مجدد در سر نمىپروراندند . در قسمت شرق ، امپراتورى مغول به سرعت رو به انحطاط مىرفت و دورهء زوال آن قبل از مرگ اورنگ زيب در 1717 به علت انصراف او از سياست آزادى خواهانهء اكبر آغاز شده بود . در ظرف دوازده سال بعد از مرگ اورنگ زيب ، مرحلهء انحطاط در اثر رقابت مدعيان تخت و تاج به سرعت پيش رفت . و اگر چه اين دورهء كشمكش و اغتشاش در هنگامى كه برادران سيد شخصى را به نام روشن اكبر از نوادگان اورنگ زيب بر تخت نشاندند متوقف شد ، و ليكن اين پادشاه ، مثل شاه سلطان حسين ، داراى قدرت و كفايتى نبود تا بتواند از انحطاط آن سلسله جلوگيرى كند . به زودى معلوم شد كه اين شخص كه لقب محمد شاه بر خود نهاد حاضر نيست براى تصرف قندهار دست به اقداماتى بزند .

در ايران نيز مثل هندوستان قدرت دولت ضعيف و سخت‌گيرى در امور مذهبى آغاز شده بود . به همين علت و همچنين در نتيجهء حرص و طمع حكام ، فرياد مردم در همه جا بلند بود .

گذشته از اين ، نا امنى راه‌ها مانع از تجارت و داد و ستد مىشد .

مسلما در نتيجهء سخت‌گيرى در امور مذهبى بود كه كردها يك بار ديگر سر به شورش برداشتند ، « 1 » و از همدان تا حوالى اصفهان را به باد غارت دادند . در قسمت شمال غربى كشور ،


( 1 ) . براى اطلاع بيشتر دربارهء شورش‌هاى قبلى - فصول چهارم و ششم كتاب حاضر .