انقلاب مشروطيت ايران ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٦

فصل دهم پيروزى مليّون ، استعفاى محمّد على شاه ، و اعادهء مشروطيت

در 9 ژوئيه ، خبرنگار ويژهء رويتر پيام ذيل را از تهران ارسال داشت ، كه بعدازظهر روز بعد در روزنامهء وست مينسترگازت منتشر گرديد : -

« به‌نظر مىرسد كه اوايل صبح امروز ، تحت پوشش تاريكى ، سپهدار همراه با اكثر پيروان خود كرج را ترك نموده و اعتقاد بر اينست كه به منظور پيوستن به سردار اسعد در جهت جنوب حركت كرده است . به‌نظر مىرسد نيروى قزاق كه در شاه‌آباد مستقر است ، كاهش داده شده است و بىترديد عده‌اى از آنها جهت پيشگيرى از يك اقدام دور زدن قزاقها توسط سپهدار و سردار اسعد اعزام گرديده‌اند . »

« در ساعت 5 / 10 امروز ، هنگامى كه حدود 300 تن از افراد باقيماندهء نيروهاى مليّون مواضع خود در نزديكى پل كرج را ترك كردند و همان مسيرى را در پيش گرفتند كه قبلا سپهدار در پيش گرفته بود ، من در آن‌جا حاضر بودم . »

« نزديك شدن مليّون به تهران به روشنى از جادهء اصلى ، توسط ديده‌ورهاى قزاق ، قابل‌مشاهده است ، و با گزارش اين حركت به شاه‌آباد آشوب و هيجان قابل ملاحظه‌اى در ميان قزاقهاى باقيمانده بروز كرد . »

« مليّون هدف خود مبنى بر ورود به تهران ، در ظرف امشب يا فردا ، را اعلام داشتند . گفته مىشود كه سپهدار و سردار اسعد در حال حاضر در يافت‌آباد ، واقع در پنج مايلى غرب تهران ، مىباشند .

عليرغم دلسردكردنهاى استثنائا قوى در اصفهان ، امروز صبح صمصام السلطنه حدود 600 تن از تفنگداران سواره بختيارى را براى شركت در عمليات عليه سلطنت‌طلبان اعزام كرد .

« گرچه اين احتمال وجود دارد كه امشب مليّون بكوشند به تهران وارد شوند ، امّا اروپائيان در معرض هيچگونه خطر جدى نيستند .

امروز در باغ بهارستان ، محل استقرار مجلس ، يكى از مليّون به ضرب گلولهء يكى از اوباش كشته شد . »

خبرنگار تايمز وضعيت نظامى را به عنوان « يك معماى دشوار داراى اهميت درجه اوّل « 1 » » توصيف كرد .

در 10 ژوئيه ، نيروى قابل‌توجهى از سربازان سلطنت‌طلب از جنوب وارد تهران شده و بلافاصله


( 1 ) . تايمز ، 10 ژوئيه .