افضل التواريخ ( فارسي ) — الصفحة ٣٦٣
باب سوم ذكر اشخاصى كه در اين سنهى هزار و سيصد و شانزده ، به لقب دولتى نائل شدهاند يا امتيازات دولتى را ، از قبيل : تمثال مبارك و نشانهاى معظمه و شمشير ، براى خود تحصيل كردهاند و به خلاع فاخره سرافراز گشتهاند .
دولتى و معلم تاريخى مدرسهى سياسى و مدير و منشى روزنامهى « تربيت » ، كه از جرايد ممتاز تهران است ، در ذيل نمرهى 222 روزنامهى « تربيت » مورخهى دهم شوال سنهى هزار و سيصد و هيجده هجرى ، در صفحهى 892 اين شرح ذيل را در خصوص تاريخ مظفرى كه مسما به « افضل التواريخ » شد ، نگاشتند . و هى هذه : -
« جناب فخامتنصاب افضل الملك ، ميرزا غلامحسين خان اديب ، مستوفى ديوان ، كه حسب الامر الاعلى به موجب دستخط مبارك و فرمان مشغول تأليف تاريخ دولتى و وقايع سلطنتى دورهى مظفرى است ، و هر ساله وقايع دولتى و تغييرات ادارات و شرح حال وزراء و صاحبان بيوتات دولتى را به صدق نوشته ، با ترجمهيى كه از اعلام الناس مىكند به حضور مبارك مىفرستد ؛ در اين اوقات كه جلد سوم افضل - التواريخ را ، كه مشتمل بر وقايع هزار و سيصد و پانزده بود ، تقديم حضور همايونى نمود ، سه دستخط مرحمتآميز دربارهى او شرف صدور يافت . و از صرف جيب مبارك ، فوق العاده انعامى به ايشان همهساله داده شد . و يك ثوب جبهى كشميرى نمرهى اول ، به موجب دستخط همايونى ، به او مرحمت گرديد كه باعث افتخار او باشد . هريك از چاكران دولت كه بعد از اين امتيازى يابند ، و هريك از وجوه و علماء ملت كه شرح حال مفيدى داشته باشند ، از براى ايشان كه منزلشان معروف است ، صورتى بفرستند كه در تاريخ دولتى ثبت نمايند . »
رقعهى تهنيتى هم از براى من فرستادند ؛ كه در ضمن پارهيى عبارات رشيقه ، اين شعر « خواجه نصير طوسى » را كه دربارهى عارف كامل و دانشمند رياضى « بابا افضل كاشى » سروده ، دربارهى بنده تمثل جسته بودند :
« گر عرض دهد سپهر اعلا * فضل فضلاء و فضل افضل
از هر ملكى به جاى تسبيح * آواز آيد كه افضل افضل »
به عدل الدوله ، حاكم يزد ، برادر جناب سلطان على خان وزير بقايا كه بعدها به لقب وزير افخم ملقب مىشود و وزارت داخله مىيابد ، يك ثوب پالتو با سردوشى الماس از درجهى دويم مرحمت شد . و به ميرزا فتح اللّه يزدى ، وزير يزد ، يك ثوب ايرانى مبذول افتاد .
محمد قاسم خان امير تومان ، رئيس سابق شترخانه و قاطرخانهى سلطنتى ، برادر جناب مستطاب اجل اشرف امجد آقا ميرزا على اصغر خان امين السلطان صدراعظم ، به لقب عز السلطان ملقب گرديد و فوج سوادكوه به ادارهى ايشان واگذار شد .
براى ميرزا رضا خان ارفع الدوله ، وزيرمختار و ايلچى مخصوص دولت عليه مقيم سنت پطرز پورغ ، يك ثوب پالتوى ترمه با سردوشى الماس از درجهى دويم فرستاده شد .
ميرزا تقى خان سررشتهدار محاسبات مملكت عربستان ، به منصب و امتياز درجهى استيفاء نائل شد .
ميرزا سيد محمد شيرازى ، سررشتهدار محاسبهى كرمانشهان و صرف جيب ، به منصب استيفاء از درجهى سيم نايل گرديد و به اعطاى يك ثوب لبادهى ترمهى ايرانى