افضل التواريخ ( فارسي ) — الصفحة ٩٧
باب سوم ذكر اشخاصى كه در اين سنه‌ى هزار و سيصد و چهارده به لقب دولتى نائل شده‌اند ، يا امتيازات دولتى را ، از قبيل تمثال مبارك و ساير نشان‌هاى معظمه ، براى خود تحصيل كرده‌اند و به خلاع فاخره سرفراز گشته‌اند .
است ، به يك ثوب جبه‌ى ترمه‌ى كشميرى شمسه‌ى مرصع از خلاع خسروانى مخلع و مفتخر گرديد . بايد در تعرفه‌اش اشارتى كرد . اگرچه او را به تمجيد مردمان و خوب و بد اين و آن اعتنايى نيست ؛ لكن ، من بايد حق سخن را ادا كنم و زشت و زيبا را بنمايم .
اين مرد نهايت اطلاع را از كار دفتر ايران دارد ؛ كه اگر از پنجاه سال قبل ثبت مواجب وارثى را خواهند كه ديگرى برده است ، او نشان مىدهد و عاجز نمىماند .
اين بنده چون از اهل دفتر است و اطلاعاتى در كارها دارد ، مىتواند كه صدق قول خود را ثابت كند . با آنكه نهايت تسلط و اقتدار را به اهل قلم ، بلكه ، به شاهزادگان و واليان و حكام بلدان دارد ، باز كمال مهربانى را درباره‌ى عموم مردم به جا مىآورد .
در منزل خود ، نهايت مهربانى و احترام را درباره‌ى ارباب‌رجوع خود مرعى مىدارد ؛ اما ، در نهايت استغنا و طمأنينه ، كه به هيچ وجه ملاحظه‌ى فايده و اميدى در احدى نمىكند ، خود را خيلى ساده و بدون پيرايه و كبر و غرور جلوه داده است . هر براتى كه در دستگاه او صادر شود ، رسوم تومانى عباسى كه معمول به ساير ارباب قلم است ، گرفته نخواهد شد .
از اهل سواد و فضل است . ذوق جامع و قريحه‌ى مطلوبه‌يى دارند . با آنكه آنى از كار ديوان غفلت ندارند و شبانروز خودشان با ده نفر ميرزا و نويسنده مشغول تنظيم و ترتيب امور دفترى و ثبت دستور العمل‌ها و بروات هستند ، و تارك اشعار و محفوظات ادبيه مىباشند ؛ باز ندرتا ، اگر ساعتى فراغتى يابند و صحبت تاريخ و ادبيات در ميان آيد ، ايشان بيشتر از همه درفشانى كرده ، نقل اخبار و روايت اشعار دارند .
در شبى ، با ايشان مجلس انسى داشتم ؛ يكى از « مقامات حريرى » را به مناسبى از براى بنده از حفظ خوانده ، ملايمات و نكات دقيقه‌ى آن را براى من شرح مىدادند ؛ كه از حافظه و قريحت ايشان تعجب‌ها كردم . انتها .
ميرزا على اصغر خان لشكرنويس ، همشيره‌زاده‌ى مرحوم ميرزا ابو القاسم معين الملك ، به لقب منير الملك ملقب گرديد .
ميرزا على اكبر خان ، مستوفى ديوان و پيشخدمت خاصه‌ى حضور همايون ، پسر آقا ميرزا محمد خان وكيل الدوله ، به لقب دبير السلطان نائل گشت .
ميرزا مهدى خان ، نقاش مخصوص كه مصور صورت‌هاى روزنامه‌ى شريفه‌ى « شرافت » است ، و در فن نقاشى گوى سبقت از سابقين در برده است ، به لقب مصور الملك ملقب شد . امروز ، در ايران ، استاد ماهر و نقاش قاهر كه تابلو و پرده‌ى تصاويرش در اروپا محل تحسين است ، اول ميرزا محمد خان كمال الدوله است ، دويم ميرزا مهدى خان مصور الملك است كه خط نسخ بر نقاشى متقدمين ايرانى كشيده است . و بعضى اساتيد ديگر هم هستند ، كه بدون مناسبت نمىتوان شرح حال ايشان را در اين تاريخ نگاشت ؛ مگر آنكه ، امتياز تازه‌يى دريابند كه اسم ايشان نگاشته شود .
سلطان على خان امين بقايا كه به وزارت بقايا منصوب شد ، به يك ثوب لباده‌ى ترمه‌ى كشميرى شمسه‌ى مرصع مخلع گرديد .
روز جمعه ، چهاردهم شهر جمادى الاخره كه روز عيد مولود بندگان اعليحضرت