ايرانيات در كتاب بزم فرزانگان ( فارسي ) — الصفحة ٧٤
يادداشت‌ها
دامپرورى و شكار پرداخت . گزنفون در زمينه‌هاى اقتصاد ، سياست ، تاريخ ، فلسفه ، سپاه ، ورزش ، سواركارى ، تربيت اسب و سگ شكارى و برخى زمينه‌هاى ديگر مردى آگاه بود .
آثار او ، همچون آنابازيس ، تاريخ يونان ، پرورش كوروش ، ياد سقراط ، ضيافت و چند اثر ديگر به سبب آگاهى گسترده و نثر ساده و روان او هميشه خوانندگان بسيار داشت .
پرورش كوروش را يك زندگينامهء افسانه‌اى و يا يك رمان تاريخى مىدانند . اين تعريف تا حدى درست است . آنچه نادرست است تصور غربيان است كه گمان كرده‌اند كه بخش بزرگى از مطالب اين اثر ساختهء خود گزنفون است ، در حالى كه اين اثر آميزش تاريخ و افسانه به شيوهء ايرانى ، يعنى كمابيش به همان شيوهء كارنامه‌نويسى در ايران ، ولى با قلم‌فرسايى به شيوهء يونانى است . پرورش كوروش پر است از آگاهىهاى مهم دربارهء آيين‌ها ، باورداشت‌ها و افسانه‌هاى ايرانيان تا مرگ كوروش بزرگ ( 559 - 530 پ . م . ) نام اين اثر
Kyrupaedie
يعنى « پرورش كوروش » است ، ولى مىتوان آن را كمى آزادتر به كوروش‌نامه يا كارنامهء كوروش نيز ترجمه كرد . بويژه « كارنامه » كه قالبى ادبى براى سرگذشت افسانه‌آميز پادشاهان از زاد تا مرگ بود ، با محتواى كتاب پرورش كوروش سازگار است . روانشاد وحيد مازندرانى اين كتاب را با عنوان سيرت كوروش كبير به فارسى ترجمه كرده است ( چاپ سوم ، تهران ، 1371 ) .
( 4 ) . بنگريد به : گزنفون ،
Agesilaos
، نهم 3 ؛ همو ،
Hieron
، يكم 17 .
( 5 ) . دربارهء ثئوفراست - يادداشت 13 / 2 .
( 6 ) . ثئوپمپ رويدادنگار و سخنور يونانى از سدهء چهارم پيش از ميلاد و از مردم خيوس
( Chios )
بود .
او در سال 334 به علت جانبدارى از اسپارت از يونان رانده شد ، تا اينكه در سال 333 به ميانجيگرى اسكندر دوباره به خيوس بازگشت ، ولى پس از مرگ اسكندر دوباره از يونان گريخت و به مصر رفت . از آثار گوناگون او ، يكى نوشته‌اى است در مخالفت با افلاطون ، ديگر هلنيكا در تاريخ يونان و جهان در 12 كتاب در شرح رويدادهاى سال‌هاى 411 تا 394 ، ديگر فيليپيكا در 58 كتاب دربارهء تاريخ يونان در زمان فيليپ دوم مقدونى ، در