ايرانيات در كتاب بزم فرزانگان ( فارسي ) — الصفحة ٧٠

يادداشت‌ها

نوشت . از اين اثر كه دست كم در ده كتاب فراهم آمده بود جز پاره‌نوشت‌هايى برجاى نمانده است .

( 3 ) . پايبند حلقهء زيورى است كه زنان به مچ پاى خود بندند ( پاى برنج ، خلخال ) .

( 4 ) . ايزيدر از مردم خارك در خليج فارس ، جغرافىدان يونانى در زمان اگوستين ( 63 پ . م - 14 م . ) اثرى در شرح سفر خود به كشور پارت به شيوهء گزارش منازل سفر از فرات تا قندهار نوشت .

( 5 ) . كلك گونه‌اى قايق است كه از بستن چوب يا بامبوس ( خيزران ، نى ) به يكديگر درست مىكنند .

( 6 ) . يك گرهء دريايى مسافتى برابر 37 كيلومتر مىشد .

( 15 ) -

( 1 ) .

Decocta

يك واژهء لاتينى است .

( 2 ) . هيرن ، كينولكس و اولپيانوس نام سه تن از مهمانان بزم است .

( 3 ) . فرسنگ را هردوت ( دوم 5 و 6 ) و گزنفون ( آنابازيس ، پنجم 5 / 4 ) نيز به كار برده‌اند . هر فرسنگ برابر 5 تا 6 كيلومتر بود . دربارهء معنى و اشتقاق اين واژه هويزه ( ص 94 بجلو ) مىنويسد : اين واژه با پارسى باستان

athaga -

به معنى « سنگ » خويشاوند نيست ، بلكه به ايرانى باستان

* frasanhva

برمىگردد كه نخستين‌بار ماركوارت آن را به « نشان‌گر ، آگاهنده » معنى كرد ، يعنى اصطلاحى براى « فرسنگ‌نما » ( وسپستر نيز در معنى انتزاعى براى « مسافت ميان دو فرسنگ‌نما » به كار رفته است ) . در حالى كه ريخت‌هاى ايرانى ميانه و ايرانى نو ( فارسى ميانه

frasang

، فارسى فرسنگ ) و ريخت وام گرفتهء آن در يونانى به يك اصل

* frasanha -

و يا

* frasanha -

( سغدى بودايى

'bs'ng

) اشاره دارند ، ولى ريخت‌هاى ارمنى

hrasax

، سريانى

prsh

بيشتر يك اصل ايرانى باستان

* frasaha -

را مىرسانند .

( 4 ) . اين واژه را گزنفون ( پرورش كوروش 6 / 17 ) و هردوت ( هشتم 98 ) نيز به كار برده‌اند . هردوت دربارهء چاپارهاى هخامنشى مىنويسد : « در ميان آفريده‌هاى زنده كسى تندتر از اين پيك‌هاى ايرانى نيست . ايرانيان با كاردانى سازمان چاپارى را چنين سامان داده‌اند كه هر روز در هر منزلى سوار و اسبى آماده است . نه