اسناد ومكاتبات تاريخى ايرانى ( از تيمور تا شاه اسماعيل ) ( فارسي ) — الصفحة ٣٣

« من انشاء واحد من السلاطين الى اعدل الولاة نصرة الدنيا و الدين شاه يحيى فى استيلاء الوالى المستولى عليهما و هو السلطان الاعظم مولى جبابرة العرب و اكاسرة العجم قطب الدنيا و الدين امير تيمور گوركان انار الله براهينهم جوابا لكتابه الشريف و خطابه المنيف » « 1 »

امن و امان افتاد ، اما اكثر زن و مرد و مردان روز نبرد و طفل و پير و غنى و فقير ، علف شمشير و برده و اسير شدند و بعضى ديگر كه بجنگ مغول و مقاتله مشغول گشتند :

فرصت تير يكايكشان نبود * همچنان با كيش مىانداختند

و قواعد قلاعى كه اليف سماك و رديف افلاك بود بالكليه منقلع گشت .

علمهاى فتحش در آن روز هيجا * الفهاى « إِنَّا فَتَحْنا » ست « 1 » گوئى

و خزائن و دفائن و نفايس و عرايس و كمر و تاج جمله بباد تاراج رفت و اهل تاج محتاج شدند . بقاع ولايت و اصقاع مملكت كه باغات و بساتينش در نمودارى « جَنَّاتٌ تَجْرِي مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ « 2 » » دم صفت « مالاعين رأت و لا اذن سمعت و لا خطر على قلب بشر » مىزد و انواع اثمار و اشجارش ، كه با « طَلْحٍ مَنْضُودٍ وَ ظِلٍّ مَمْدُودٍ وَ ماءٍ مَسْكُوبٍ وَ فاكِهَةٍ مِمَّا يَتَخَيَّرُونَ « 3 » » دعوى تعادل و تعامل مىكردند ، از دست برد و پايمال عساكر بدرجهء « بِوادٍ غَيْرِ ذِي زَرْعٍ « 4 » » رسيد و قصور مؤكد و بروج مشيد كه « قائِمَةً عَلى أُصُولِها « 5 » » نعت آن بود ، سمت « خاوِيَةٌ عَلى عُرُوشِها « 6 » » يافت .

بساط غوانى گرفته نوايح * مقام عنادل گرفته عناكب « 7 »

سمن زار گشته ديار سلاحف « 8 » * چمن‌زار گشته ، كنام ثعالب

مرغان كه در هواى آن مكان طيران مىكنند ، به زبان حال بدين مقال مترنمند كه « أَنَّى يُحْيِي هذِهِ اللَّهُ بَعْدَ مَوْتِها « 9 » » . بقاياى سيف و اسر يعنى اكابر و اهالى ديار « أَنَا أَكْثَرُ مِنْكَ مالًا وَ أَعَزُّ نَفَراً « 10 » » از هر يك گوئى حكايتى بود و مستورات و عفيفات هر شبستان كه « حُورٌ مَقْصُوراتٌ فِي الْخِيامِ « 11 » » در شأن ايشان آيتى ، گشاده سر و برهنه

( 1 ) - سورهء فتح 1 ( 2 ) - آل عمران 13 ( 3 ) - سورهء جاثيه 21 ، 28 ، 30 ( 4 ) - سورهء ابراهيم 40 ( 5 ) - سورهء حشر 5 ( 6 ) - سورهء بقره 261 ( 7 ) - جمع عنكبوت ( 8 ) - جمع سلحفاة بمعنى سنگ پشت ( 9 ) - سورهء بقره 261 ( 10 ) - سورهء كهف 32 ( 11 ) - سورهء الرحمن 72