اسناد ومكاتبات تاريخى ايرانى ( از تيمور تا شاه اسماعيل ) ( فارسي ) — الصفحة ٥١٦
نامهء سلطان محمد فاتح پادشاه عثمانى بجهانشاه در بشارت فتح قسطنطنيه
قلعه‌دارى و خصم شكارى كه از اول بناء آن تا به اين زمان مخزون بود مرتب و آماده و مهيا و ايستاده و از بهر اين معانى از اسلاف سلاطين عظام و اساطين فخام [ كسى ] « 1 » بر همه جوانب او دست نيافته است و [ اگر ] جميع قلاع صعب كه در اقطار ممالك كفار بود ، همه در تحت استحواذ گرفتند ، هر گاه كه عنان عزم بصوب اين [ ] مصمم داشتندى و همگى جد و جهد باتمام اهبة و اكمال عدة برو صرف كردندى ، هرگز ظفر نيافتندى ، [ لاجرم ] در ميان ممالك اسلاميه چون پاى ثابت پرگار مستحكم مانده .
پس درين سال ميمون و روزگار همايون ، بر حسب « قاتِلُوا الَّذِينَ يَلُونَكُمْ مِنَ الْكُفَّارِ « 2 » » تعلق خاطر اشرف بر استخلاص اين حصار داشته و انحصار اهتمام بر قلع اين قلعه - گماشته و با فرمان « شاوِرْهُمْ فِي الْأَمْرِ « 3 » » با وزراى نيك راى و علماء صواب‌نماى مشاورت كرده و شب و روز به ترتيب مقدمات اين قضيه اعتنا نموده .
و لم ينلنا مناما نستكن به * الا بنوم كنوم النار فى الحطب
چون نتيجهء اين مقدمهء صادقه در چهرهء اين بيت :
مرد بايد كه باب مقصد خويش * بگشايد بعقل و در بندد
جلوه نمود ، مستعينا بفضل من ينصر من يشاء « قُلِ اللَّهُمَّ مالِكَ الْمُلْكِ تُؤْتِي الْمُلْكَ مَنْ تَشاءُ « 4 » » در تجهيز اهل غزا اقدام رفت . روز جمعه ثانى عشر ربيع الاول ، كه اول ربيع سنهء سبع و خمسين و ثمانمايه بود ، از دار النصر ادرنه ، صينت عن الضيق و الفتنة ، نهضت نموده و بادانى و اقاصى ممالك اشارت پيكار همايون كرده ، از خشكى و دريا عساكر كشور گشاى [ و ] ممالك‌آراى ، حفت بالنصر و الفتح ، در حركت آمده ، چنان كه دساتر انام بر دفاتر ايام در ضبط آن فاتر مانده و همانا اقدام اجتهاد بر جادهء جهاد
( 1 ) - كلمات داخل دو قلاب تكميلى است كه قياسا به عمل آمده و اگر كلمه‌اى ساقط به نظر مىرسيده ولى يافتن آن امكان نداشته دو قلاب خالى گذاشته شده . ( 2 ) - سورة التوبة 124 ( 3 ) - سورة آل عمران 153 ( 4 ) - ايضا 25