اسناد ومكاتبات تاريخى ايرانى ( از تيمور تا شاه اسماعيل ) ( فارسي ) — الصفحة ٥١٥

نامهء سلطان محمد فاتح پادشاه عثمانى بجهانشاه در بشارت فتح قسطنطنيه

بيندش « لَمْ يُخْلَقْ مِثْلُها فِي الْبِلادِ « 1 » » خواند گوئيابنيان مرصوص ديوارش از سبيكهء زبر - الحديد ريخته و برجهاى بلندش با سموات ذات البروج دعوى همسرى نموده و قعر خندقش با تحت الثرى سخن رانده و فسحت ساحتش با عرصهء اهل ( ؟ ) ارض پهلو زده و بالجمله قدماء مهندسين و حكماء متقدمين ، بر شكل بديع و هيئت منيع ، وضعى نهاده‌اند كه مثلث وار يك جانب روى به خشكى نهاده و دو جانب پشت به دريا داده و با اين جمله حصانت و متانت ، از مشركان وقايع ديده و مدبران كارزار آزموده مملو گشته و از افرنجان جزاير غربى همچون جنويز « 2 » و قطلان « 3 » و ونديك « 4 » و رودس « 5 » و افرانسه و اهل ديار پاپوس « 6 » و انكروس « 7 » و مثال اينها اكثر من ان يحصى عليهم لعاين اللّه ، بملاء الارض و السما ، از روى دريا همان « 8 » ( ؟ ) ايشان بوده‌اند و جميع اسلحهء

( 1 ) - سورة الفجر 8 ( 2 ) - گويا غرض جنوا Genova يعنى بندر معروف ژن Gene باشد كه در آن روزگار دولتى و تجارتى بنام داشت . ( 3 ) - شايد كلمهء قطلان صورت ديگرى از كاتالان Catalan باشد . كالاتانها مردم ناحيهء كاتالونى Catalogne بودند و كاتالونى ناحيهء مهم و خود - مختارى بوده در اسپانيا . ( 4 ) - گويا مقصود از اين كلمه شهر ونيز Venise باشد كه در ايتاليا Venezia و در لاتينى Venetia خوانده مىشود . نام ونيز مأخوذ است از نام يك قبيله گل Gaule ( مردم فرانسه قديم ) بنام ونت Venetes كه از جلوى آتيلا گريخته و به محل فعلى شهر ونيز پناهنده شده بودند . اين شهر نيز روزگارى تجارت و سياستى مشهور داشته است . اما اگر مقصود شهر ونيز نباشد قاعدة كلمهء ونديك بايد صورت ديگرى باشد از وند Venedes و اين نامى است كه مورخين باستانى مثل بطلميوس Ptolemee و تاسيت Tacite و پلن ( بليناس ) Plin بر اقوام اسلاوى اطلاق كرده‌اند . ( 5 ) - رودس Rhodes جزيره‌ايست بمساحت 1404 كيلومتر مربع نزديك تركيه در مديترانه شرقى كه در آن روزگار در دست شواليه‌هاى قديس يوحناى اورشليم SaintJean de Jerusalem بود . سلطان محمد ثانى اين جزيره را محاصره كرد ولى بر آن دست نيافت . اما پسرش سليمان معروف بقانونى كه اروپائيها به دو لقب Magnifique داده‌اند سرانجام آن جزيره را تصرف نمود . ( 6 ) - يعنى پاپ Pape پيشواى مسيحيان كه مدام سلاطين اروپا را بر ضد عثمانيان تحريك بجنگ مينمود . ( 7 ) - يعنى هنگرى Hongrie يا مجارستان ( 8 ) - متن : همان . ظاهرا ( ( هم پيمان ) ) صحيح است . چون بر اثر استمداد اهالى قسطنطنيه عدهء زيادى از مسيحيان با كشتيهاى جنگى بكمك آنان آمده بودند .