ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي ) — الصفحة ٤٣١
2 - بمبئى :
جنبش انقلابى هند
جنبش انقلابى هند
فعاليت آلمانها به منظور ايجاد انقلاب در هندوستان در صفحات مختلفه اين كتاب مذكور افتاده است .
دامنهء فعاليت مزبور از شمال امريكا تا جنوب آسيا بسط داشته و كرارا بدان اشاره نموده‌ايم . براى آنكه خوانندگان بر كنه جنبش انقلابى هند از 1905 تا آخر جنگ بزرگ پى ببرند ما فصل جداگانهء به اين موضوع اختصاص ميدهيم و خاطرنشان ميسازيم كه اين اطلاعات با مساعدت يكى از ديپلوماتهاى مشهور هندوستان مقيم دربار شاهنشاهى ايران جمع‌آورى شده است :
تاريخ مشحون از ثبت حوادث و وقايع غيرممكن مىباشد ، معذالك كمتر حادثهء در عرض دو قرن اخير مانند كنترل سياسى يك كشور وسيع چون هندوستان بوسيلهء اهالى جزيرهء كوچكى كه ششهزار ميل از آن فاصله دارد عجيب و ممتنع به نظر ميرسد . تحقق چنين اصل خلاف قاعدهء هند را در راه يك جنگ استقلال‌طلبانه بر عليه حكومت انگليس هدايت نمود . در سال 1857 اولين و بزرگترين ضربه به نيروى انگليس در هند وارد شد ؛ تعداد بيشمارى از هنديان در اين جنگ استقلال شركت نمودند و هدف اصليشان از بيخ بركندن ريشهء نفوذ دولت انگليس در هندوستان بود ، و لكن كوششها به علت قدرت نظامى انگليس مواجه با شكست گرديد . جنبش 1857 با آنكه فرو نشانده شد اما هيچگاه از بين نرفت : هفت سال حكومت خودپسندانهء لردكرزن
Lord Curzon
، رفتار هنديان در خارج ، جنبش آزاديخواهى در مصر ، ايران ، تركيه ، حبشه و از همه بالاتر غلبهء ژاپن بروسيه در سال 1905 بزرگترين محرك و مشوق ناسيوناليزم هند بود ؛ وطن‌پرستان هندى از آنها سرمشق گرفتند و مبارزات ضد انگليسى خود را چه در داخل و چه در خارج هندوستان توسعه دادند .
تشريح جزئيات اين جنبش در يك فصل كوتاه نميگنجد همينقدر كافى است بگوئيم كه صحنه‌هاى آن در كلكته
Calcutta
، داكا
Dacca
، پونا
Poona
، پنجاب ، سانفرانسيسكو ، وانكور
Vancuver
، لندن ، پاريس ، برلين ، تركيه ، كابل و ايران اجرا ميشد . اينك وقايع را ابتدا در نقاط مختلف هندوستان و سپس در خارج آن كشور خلاصه مينمائيم :
فعاليت در هند
فعاليت در هند
1 - بنگال :
1 - بنگال :
احساسات ضد انگليسى در بنگال به صورت سوادشى
Swadeshi
و تحريم امتعه
Boycoit
درآمد ( سوادشى كوشش همگانى آميخته به نفرت كه مرحلهء مقدماتى آن بايكت يعنى جلوگيرى از مصرف اجناس خارجى بود ) با اين دو سلاح انقلابيون بنگال تفرقه را از بين بردند و در اين راه هر روز گامى فراتر نهادند .
برجسته‌ترين رهبران جنبش انقلابى بنگال دوشيزه سالار دوى
Sarla Devi
آروبيندو
Arobindo
قوس
Ghose
، جوتين بانوجى
Jotin Banerjee
و بپين چاندراپال
Bepin Chandra Pal
بودند .
2 - بمبئى :
2 - بمبئى :
جنبش سياسى كه داراى قيافه انقلابى باشد در بمبئى تازگى نداشت ، تاريخ بمبئى بر محور نام بالگانگا دار اتيلاك
Balgangadhar Tilak
كه پدر انقلاب هند مشهور است دور مىزند .
Tilak
در سوم ژوئيه 1856 در راتناجيرى
Ratnagiri
بمبئى متولد شد و در اثر جديت فراوان و مطالعه عميق ،