ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي ) — الصفحة ٢٠٩
چهارشنبه 15 سپتامبر 1915
كنت لگتتى وزيرمختار اطريش در تهران با اين تصميم مخالفت ورزيده ابقاء او را خواسته است مستوفى الممالك رئيس الوزراء عقيدهء پرنس رويس وزيرمختار آلمان را استعلام نموده بود پرنس رويس ميگفت من به برلن تلگراف كرده‌ام اما همينقدر ميدانم كه در اين موقع سفارت ايران در آلمان اهميت زياد دارد مثل سابق نيست كه وزراى مختار ايران مشغول فروش نشان مملكت خود شده از اينرو كسب فايده كنند . بعقيده مستوفى الممالك بايد يك شخص تحصيل‌كرده و درستكار و بااطلاعى به اين مأموريت نامزد شود و اسم يكى از اين سه نفر را براى تقاضاى اگرمان ذكر نموده است تقىزاده ، حسين قليخان نواب و صفاء الممالك ( نگارنده از اعتلاء السلطنه عموزاده مشير الدوله و مؤتمن الملك خواهش كردم مراتب را بطور خصوصى از صفاء الممالك استعلام نمايد آيا مايل است در وين ابقاء شود يا به برلن برود ) .
سه‌شنبه 14 سپتامبر 1915
سه‌شنبه 14 سپتامبر 1915
چهار بعد از ظهر وزيرمختار روس و انگليس با مستوفى الممالك رئيس الوزراء در حضور محتشم السلطنه وزير امور خارجه ملاقات كردند تا در باب روابط با ايران قرار قطعى بدهند . در نتيجه اين ملاقات دولت متعهد شد كه مخبر السلطنه را از ايالت فارس تغيير بدهد و انگليسها قشون خود را از جنوب عقب بكشند .
اين خبر در شيراز انتشار يافته و سوء اثر بخشيد و تلگراف ذيل بطهران مخابره شد :
اعتلاء السلطنه بعدها به مقام وزارت رسيد
از شيراز توسط آقايان وكلاء فارس مجلس مقدس رياست جليله وزراء با حالت حاضره هيجان ملى و عدم قواى دولتى كه آمادهء جلوگيرى اجانب مهاجم باشد و خونىشدن اهالى گرمسير با مهاجمين و مسلم بودن آن‌كه احيانا اگر زمزمه اخير حاج مخبر السلطنه نشر شود از حلقوم كاركنان انگليس است و حتما زمزمه تغيير ايشان توليد صمد خان‌ها خواهد نمود خاطر مبارك را جدا آگاه مينماييم كه عامه ملت و احزاب سياسى مخالف تغيير ايالت بوده و هيجان آنها را بالمره نتوان خاموش ساخت چه به آنها ثابت است كه اين تغيير مقارن است با جنوب را به قبضهء اجانب دادن امضاء ائتلافيون توحيديون .
چهارشنبه 15 سپتامبر 1915
چهارشنبه 15 سپتامبر 1915
شاهزاده عين الدوله از شكارگاه موسوم به عمامه نامه ذيل را به پرنس رويس وزيرمختار آلمان نوشت :
« 29 شوال 1333 فدايت شوم در ملاقات اخير اظهار كسالت مينموديد و منهم يك روز بعد براى شكار بيرون‌ها آمدم و به كلى از سلامت نواب اشرف و الا بىاطلاع مانده اميدوارم مزاج محترم سالم و بالمره رفع كسالت شده است دوستدار هم كه به شكار آمدم گرفتار درد پا و تب شدم . حال سلامتى ندارم نتوانستم بطور مطلوب شكارى كنم يكى دو روز است كه حالم بهتر است و شكار رفتم يك قطعه شكار كوهى كه شكار شده بود به جهت نواب اشرف و الا ارسال و در اين مراقع مراتب دوستى خالصانه خود را تجديد مينمايد سلطان عبد المجيد . »