ايران در جنگ بزرگ 1914 - 1918 ( فارسي ) — الصفحة ١٤١

روز يكشنبه 17 ژانويه 1915

عمارت نظام الملك واقع در بهارستان

كاردرف جواب داد با اينكه اعليحضرت در جبهه جنگ است معهذا در آنجا هم وظايف مذهبى را فراموش نميكند ( نظام الملك مانند اغلب از رجال قديمى و اكثر روحانيون يقين حاصل كرده بود كه علت فتوحات آلمانها همان تشرف آنها بدين اسلام است ) .

روز شانزدهم ژانويه 1915

ساعت شش و نيم بعد از ظهر ميرزا قاسم خان صور اسرافيل وكيل مجلس بسفارت آلمان آمد . در آن موقع دسته‌بندى در مجلس شوراى ملى كسب اهميت كرده موضوع مورد فعاليت دول متخاصم قرار گرفته بود ، ميرزا قاسمخان در جواب استعلام شارژه‌دافر آلمان گفت بعضى از وزراء طرفدار روس و انگليس را كه ضمنا بوكالت انتخاب شدند خيال داريم در دولت ابقاء نمائيم تا مجبور شوند از وكالت مجلس استعفا كنند و پس از چندى آنها را از عضويت حكومت هم بر كنار سازيم . راجع به اعتبارنامهء حاج آقاى شيرازى معروف بطرفدارى از مرنار و ساير بلژيكىها فن كاردرف از صور اسرافيل خواهش كرد نفوذ خود را به كار برد تا دو حزب اعتدالى و دمكرات در رد اعتبارنامه حاج آقا توافق به عمل آورند ميرزا قاسمخان قول داد كه در جلسه فردا اين اقدام را بانجام رساند .

روز يكشنبه 17 ژانويه 1915

فن كاردرف باتفاق نگارنده ساعت 11 صبح به منزل مؤتمن الملك رئيس مجلس رفتيم گفت آقاى مستوفى الممالك اينجا بودند و رفتند . از رياست وزراء خسته شده‌اند كسالت مزاج و درد معده ايشان را صدمه مىزند و از ادامه كار اظهار عجز ميكنند اما ديروز كه من با وكلاء حضور شاه رفته بوديم اعليحضرت اظهار ميل بر ابقاء مستوفى الممالك برياست وزراء ميفرمودند من خيال دارم خودم بروم نزد آقاى مستوفى و ايشانرا قدرى تسكين داده و تشويق نمايم لكن راجع بوزراء ديگر وكلاء بعضى نظريات دارند و عقايد خود را به رئيس الوزراء خواهند گفت . مؤتمن الملك در ضمن صحبت اظهار نمود