نزهة الكرام و بستان العوام ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٢٨

باب سيزدهم در ذكر آنكه مناظره كردن در آنچه تعلق به دين دارد روا باشد

باب سيزدهم در ذكر آنكه مناظره كردن در آنچه تعلق به دين دارد روا باشد

باب سيزدهم در ذكر آنكه مناظره كردن در آنچه تعلق به دين دارد روا باشد

و رسول صلى الله عليه و آله مناظره كرده است با مخالفان دين بدان كه جماعتى جهال از حشويان و مشبهه گويند مناظره كردن در كلام و سخن در آن گفتن حرام است ، و بايد كه اظهار دين از كتاب و سنت و اجماع فراگيرند نه از معقول . و اين باطل است و نشايد كه هيچ مسلمان را اعتقاد چنين باشد از بهر آنكه جهل و غباوت است كه رسول و ائمه صلوات اللّه عليهم مناظره با مخالفان كرده‌اند .

روايت است از حسن عسكرى كه نزد صادق عليهما السلام ذكر جدال مىرفت در دين ، قومى گفتند رسول و ائمه عليهم السلام از آن نهى كرده‌اند .

صادق گفت : مطلقا نه ، اما نهى كرده‌اند از جدالى كه نه حسن باشد . نمىبينيد كه خداى تعالى مىفرمايد : « وَ لا تُجادِلُوا أَهْلَ الْكِتابِ إِلَّا بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » و مىگويد : « ادْعُ إِلى سَبِيلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَ الْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَ جادِلْهُمْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ » و جدال در دين بدانچه نيكوست علماء دين كرده‌اند ، و بدانچه نه احسن باشد نهى كرده‌اند و حرام است . و چگونه مطلقا حرام باشد ، و خداى تعالى ميگويد : « وَ قالُوا لَنْ يَدْخُلَ الْجَنَّةَ إِلَّا مَنْ كانَ هُوداً أَوْ نَصارى تِلْكَ أَمانِيُّهُمْ . قُلْ هاتُوا بُرْهانَكُمْ إِنْ كُنْتُمْ صادِقِينَ » « 1 » دانستن صدق و ايمان معلق كرد به برهان


( 1 ) - ق : 2 آيه 111