مناقب علوى در آئينه شعر فارسى ( فارسي ) — الصفحة ٣١٦
الهى قمشه‌اى ، مهدى ( 1310 ه . ق . - )
الهى قمشه‌اى ، مهدى ( 1310 ه . ق . - )
الهى قمشه‌اى ، مهدى ( 1310 ه . ق . - )
ميرزا مهدى فرزند ابو الحسن قمشه‌اى از اعاظم حكما و فلاسفهء اين عصر به شمار است .
در قمشه ( شهرضا ) متولّد شد . براى تكميل تحصيلات خود به اصفهان رفت و از آن جا به مشهد روانه گرديد و در خدمت علما و بزرگان اين دو شهر فقه و حكمت را بياموخت و سپس به تهران آمد و در مدرسهء سپهسالار ( شهيد مطهّرى ) و دانشسراى عالى به تدريس مشغول شد . تأليفاتش عبارتند از : 1 - شرح رسالهء فارابى 2 - رساله در علم كلّى و امور عامّهء فلسفه 3 - رساله در عشق 4 - رساله در سير و سلوك 5 - رساله در مراتب ادراك 6 - حاشيه بر مبدأ معاد ملا صدرا 7 - حاشيه بر تفسير ابو الفتوح رازى 8 - شرح خطبهء حضرت امير 9 - ديوان قصايد و غزليات در حدود پنج هزار بيت . « 1 » وى صاحب ترجمه‌اى از قرآن كريم است كه يكى از شيواترين ترجمه‌هاى قرآن با صبغهء عرفانى به شمار مىآيد و تاكنون به چاپهاى متعدد رسيده است .
استاد الهى قمشه‌اى خطبهء همام را كه يكى از معروف‌ترين خطب حضرت امير مؤمنان على ( ع ) و سرشار از گوهرهاى حكمت و معرفت است به نثر و نظم روان در آورده كه نظم آن را تحت عنوان « نغمهء الهى » در اين جا مىآوريم :
شنيدم عاشقى پروانه خويى * در آيين محبت راستگويى
رفيق خلوت آن سلطان دين را * حريف صحبت آن عشق آفرين را
يكى دلباخته پيش شه عشق * على گنجينهء سرّ اللّه عشق
بيامد نزد آن شه با دل پاك * دلى چون گل ز داغ عشق صد چاك
بيامد تا نشان زان يار جويد * طريق وصل آن دلدار پويد
( 1 ) . گلزار جاويدان ، ج 1 ، صص 125 - 126 .