مناقب علوى در آئينه شعر فارسى ( فارسي ) — الصفحة ٠.٢٨

مقدمه

مولا على ( ع ) در نهج البلاغه مىفرمايد : « اصدقوا فى اقوالكم و اخلصوا فى اعمالكم » و سعدى در بوستان سروده است :

به صدق و ارادت ، ميان بسته دار * ز طامات و دعوى ، زبان بسته دار

قدم بايد اندر طريقت نه دم * كه اصلى ندارد دمِ بى قَدَم « 46 »

در گلستان سعدى مىخوانيم : « لقمان را گفتند ادب از كه آموختى ؟ گفت : از بى ادبان . »

( حكايت 20 ، باب دوم ) نظير آن است از نهج البلاغه :

« براى ادب شدن ، ترا همين كافى است كه از آنچه از ديگران نمىپسندى خود اجتناب ورزى . » « 47 »

در فهرست اعلام شرح گلستان سعدى از محمّد خزائلى موارد بسيارى آمده كه سعدى از سخنان مولا على ( ع ) بهره‌مند شده است . « 48 »

اين بيت بوستان :

چرا گويد آن چيز در خفيه مرد * كه گر فاش گردد شود روى زرد

( بوستان / 180 )

سخنى در نهان نبايد گفت * كه برِ انجمن نشايد گفت

كه ترجمه‌وارى از اين سخن مولا ( ع ) است : « كارى را كه آشكار از انجامش شرم دارى ، پنهانى انجام مده . » بسنجيد با :

هر چه آن آشكار نتوان كرد * مكن اندر نهان به هيچ سبيل « 49 »

( ديوان ابن يمين / 462 ) يا اين بيت :

مكن به چشم ارادت نگاه در دنيا * كه پشت مار بنقش است و زهر او قتّال

( قصايد / 35 ) كه هم تصوير با اين سخن على ( ع ) است : « دنيا چون مار است ، پوستى نرم‌وار دارد و زهرى مرگبار . » « 50 » يا ابيات معروف سعدى :

( 46 ) . همان ، ص 52 . ( 47 ) . همان ، ص 60 . ( 48 ) . شرح گلستان ، خزائلى ، ص 83 . ( 49 ) . تجلّى قرآن و حديث ، صص 256 - 257 . ( 50 ) . همان ، ص 259 .