مناقب علوى در آئينه شعر فارسى ( فارسي ) — الصفحة ٢٠١

اى برترين عطّيهء ايزد

كاى دانهء مشيّت و اى ريشهء وجود * باش اين زمان كه از تو پديد آورم شمار

از حزم تو زمين كنم از عزمت آسمان * از رحمت تو جنّت و از هيبت تو نار

عنفت كم مجسم و نامش نهم خزان * لطفت كنم مصور و نامش نهم بهار

از طلعت تو لاله برويانم از زمين * از سطوت تو موج برانگيزم از بحار

نقش دو كون را كه نهان در وجود تست * بيرون كنم چو گوهر از آن بحر بىكنار

مر سايه را نگر كه به جبر از قفا رود * هر جا به اختيار بود شخص را گذار

يك جنبشست خامه و انگشت را ولى * فرقيست در ميانه نهان پاس آن بدار

با هم اگر چه خيزند از كام حرف و صوت * ليكن به اصل صوت بود حرف استوار

آوخ كه نقد معنى پاك است در ضمير * چون بر زبان رسد شود آن نقد كم عيار

بس مغز معنيا كه به دل پخته است و نغز * چون قشر لفظ گيرد خامست و ناگوار

ليكن گه بيان معانى ز حرف و صوت * از روى طبع چاره ندارد سخن گذار

از بهر آن كه سيم كند سكّه را قبول * بر سيم لازمست كه از مس زنند بار

بارى تو از خدا به حقيقت جدا نيى * گر چه تو آفريده‌اى او آفريدگار

چون از ازل تو بودى با كردگار جفت * هم تا ابد تو باشى با كردگار يار

ز انسان كه خط دايره در سير همبرست * با مركزى كه دايره بر وى كند مدار

فردست كردگار تويى جفت ذات او * ليكن نه آنچنان كه بود پود جفت تار

با اويى و نه اويى و هم غير او نيى * كاثبات و نفى هست در اين جا به اعتبار

يك شخص را كنى به مثل گر هزار وصف * ذاتش همان يكست و نخواهد شدن هزار

وحدت ز ذات يك نشود دور اگر تواش * هفتاد بار برشمرى يا هزار بار

خواهد كس ار ز روى حقيقت كند بيان * در يك نفس مديح دو عالم به اختصار

نام ترا برد به زبان زان كه نام تست * ديباچهء مدايح و فهرست افتخار

هر مدح و منقبت كه بود كائنات را * در نام تو نهفته چو دردانه برگ نار

زيرا كه هر چه بود نهان در دو حرف كن * هم بر سه حرف نام تو جستست انحصار

زان ضربتى كه بر سر مرحب زدى هنوز * آواز مرحباست كه خيزد ز هر ديار

دادى رواج شرع نبى را ز قتل عمرو * كاو را ز پا فكندى و دين گشت پايدار

مدح تو چون شعاع خور از مشرق لبم * ناجسته در بسيط زمين يابد انتشار « 3 »

* * *

( 3 ) . ديوان قاآنى ، صص 334 - 336 .