نهج الحق و كشف الصدق ( فارسي ) — الصفحة ٥٦٢

فصل سيزدهم : طلاق و توابع آن

است ! « 1 » آيا عقل اين فتوى را مىپذيرد ؟

27 - اگر مادر نيازمند و تهيدست باشد ، نفقه او واجب است ، به رغم مالك بن انس « 2 » و بر وفاق خدا : « در دنيا با آنها ( پدر و مادر ) به وجهى پسنديده زندگى كن . » « 3 »

كسى از پيامبر پرسيد : نيكوكارترين شخص كيست ؟ فرمود : مادرت - پس از او ؟

- مادرت - پس از او ؟

- مادرت پس از او پدرت « 4 » .

بدينسان پيامبر پدر را در رتبه چهارم قرار داد .

28 - نفقه بر زن با گذشت زمان از ميان نمىرود . ابو حنيفه بر آن است كه نفقه ساقط مىگردد . « 5 »

خرد گواه است كه آنچه به عنوان دين بر انسان است تنها با از ميان رفتن علتش ، از ميان مىرود و گذر زمان علت نفى و سقوط نفقه نيست همان گونه كه در باره دين ،

( 1 ) . بداية المجتهد ، ج 2 ، ص 312 و الهدايه ، ج 2 ، ص 39 . فضل مىگويد : دليل ابو حنيفه اين است كه اعتراف‌كننده به سبب اقرار خويش مؤاخذه و پيگرد مىشود و ميتواند دعوى كند كه سخنش ، غير ممكن و محال است ، اكنون كه از اين دعوى مىگذرد ، نمىتوان پيگرد برخاسته از اعتراف را ناديده گرفت . اين نيكوترين توجيه براى دليل ابو حنيفه است . ( 2 ) . فضل پس از پذيرش براى مالك ، درصد توجيه آن برآمده ، براى پژوهش بيشتر بايد به كتب مفصل مالكيان رجوع كرد . ( 3 ) . لقمان : 15 . ( 4 ) . سنن ابن ماجه ، ج 2 ، ص 1206 و التاج الجامع للاصول ، ج 5 ، ص 4 ، به نوشته آن كتاب ، اين روايت را ذكر كرده‌اند . ( 5 ) . الهدايه ، ج 2 ، ص 31 .