نهج الحق و كشف الصدق ( فارسي ) — الصفحة ٤٨٣

فصل چهارم : روزه و مسائل آن

تفاوتى است ؟ نقل ، از آن رو كه پيامبر به كسى كه روزه رمضان را شكسته بود فرمان داد بنده آزاد كند يا روزه بگيرد و يا مسكينان را سير كند « 1 » و از سبب تفصيلى روزه شكستن او پرسش نكرد .

8 - اماميه باور دارند كه اگر كسى روزه روز معينى را نذر كند روزه همان روز بر او واجب است و تقديم آن جايز نيست . ابو حنيفه چنين امرى را جايز مىداند « 2 » ولى از نظر عقل ذمه نذركننده مشغول نذر است و از عهده تكليف بيرون نخواهد شد جز آنكه نذر خود را ادا كند . از حيث نقل نيز نصوصى هستند كه وفا به نذر را واجب ساخته‌اند و نمىتوان گفت كسى كه روزه نذرى خود را پيش افكنده به نذر خود وفا كرده است . « 3 »

9 - اماميه بر آنند كه هر گاه روزه‌دار هلال ماه شوال را ديد افطار و شكستن روزه بر او واجب است . مالك و احمد بن حنبل افطار را جايز نمىدانند « 4 » آنها با نصوصى كه روزه عيد را حرام مىداند مخالفت ورزيده‌اند زيرا عيد تنها به رؤيت هلال ثابت

آوردن روزه با جماع دشوارتر است از بجا آوردن آن با خوردن و آشاميدن و تنعم و تلذذ . به ديگر سخن اگر فرض كنيم كه شخصى در آميزش آزاد باشد يا اجازهء خوردن و آشاميدن و لذتهاى جنسى ( غير از آميزش ) را داشته باشد و روزه را در اين دو حالت با هم مقايسه كنيم ، در مىيابيم كه روزه با پرهيز از خوردن و آشاميدن و لذتهاى جنسى دشوارتر از روزه‌اى است كه در آن تمام اين امور مباح است و فقط بايد از جماع پرهيز كرد . پس بنيان روزه پرهيز از خوردن و آشاميدن و لذت بردن است نه فقط پرهيز از جماع . پس اكنون كه خداوند براى آميزش كه ركن روزه نيست كفاره تعيين كرده است براى شكستن ركن روزه ( خوردن و آشاميدن و انزال ) كفاره بايد به طريق اولى ثابت باشد . بر اين اساس علامه نظر شافعى را كه كفاره را براى گناه بزرگتر مىدانست مىپذيرد اما گناه بزرگتر از جماع ، خوردن و آشاميدن و لذت جنسى منتهى به انزال است . ( م ) ( 1 ) . صحيح مسلم ، ج 2 ، ص 180 و مسند شافعى ، ص 373 . ( 2 ) . الهدايه ، ج 1 ، ص 94 و الفقه على المذاهب ، ج 2 ، ص 146 . ( 3 ) . آيات الاحكام ، ج 2 ، ص 456 و الهدايه ، ج 1 ، ص 94 . ( 4 ) . بدايه المجتهد ، ج 1 ، ص 197 .