كاروان شعر عاشورايى ( فارسي ) — الصفحة ٣٣٧

[ 1 ]

داشته است . از تاريخ تولد و درگذشت او اطلاعى در دست نيست . در تذكرهء مدينة الادب تأليف محمد على مصاحبى نائينى ( عبرت ) ج 1 ، ص 204 تا 207 مختصرى از شرح احوال و آثار او آمده و آقاى محمود هدايت در گلزار جاويدان ج 1 ، ص 18 چند سطرى به شرح احوال و نمونه‌اى از آثار او اختصاص داده است .

سبك شعرى

آشوب آشتيانى در قصيده از سبك خراسانى بهره گرفته و در تركيب چهارده بند عاشورايى خود از آميزهء سبك عراقى و سبك خراسانى سود جسته است .

دامنهء تأثير آثار عاشورايى

از آشوب آشتيانى يك تركيب چهارده‌بندى در رثاى خامس آل عبا در دست است كه در زمرهء آثارى موفق عاشورايى در دورهء قاجاريه به شمار مىرود و همان‌گونه كه در اين تذكره بارها خاطرنشان ساخته‌ايم ، اهتمام شعراى آيينى به آفرينش آثار ماتمى خصوصا تركيب‌بندهاى عاشورايى ، به تكامل تدريجى شعر عاشورا در زمانهء ما انجاميده است و آشوب آشتيانى يكى از همين چهره‌هاى ناشناخته و گمنام است كه آثار آيينى او در نزد خواص داراى منزلتى درخور بوده است .

برگزيدهء آثار عاشورايى

تنها يك تركيب‌بند عاشورايى از آشوب آشتيانى در رثاى سالار شهيدان در اختيار داريم . از اين تركيب چهارده‌بندى مىتوان به توانايى او در آفرينش آثارى منسجم و فاخر پى برد .

چهارده‌بند

[ 1 ]

دى چون هلال ماه محرّم شد آشكار * پژمرده چون فلك‌زدگان ، لاغر و نزار

گيتى برون نمود ز تن ، كسوت حرير * پوشيد جامهء سيه و ، گشت سوگوار

گردون فشاند خاك سيه بر سر و ، رُبود * از فرق خويش و زد به زمين تاج زرنگار

بگريست در عزاى حسين آسمان و ، ريخت * از ديده ، ز اشك انجم بس درّ شاهوار

با ناخن هلال خراشيد رخ ، فلك * خون شفق ز چهره فرو ريخت در كنار

از كهكشان به گردن خود چرخ در فكند * شال عزا و ، گشت ز اندوه بيقرار

تب لرزه اوفتاد در اركان نه سپهر * پر شد ز انقلاب ، همه روى روزگار