كاروان شعر عاشورايى ( فارسي ) — الصفحة ٢٦٩

زندگينامه

دامنه تاثير آثار عاشورايى

بنا به نوشته تذكره‌نويسان وى ديوان اشعارى در مراثى و نوحه و مصائب حضرت سيد الشهداء داشته « 1 » و هم اكنون نسخه‌اى از آن در كتابخانه ملى تبريز به شماره 562 به خط خود شاعر در 167 برگ 16 سطرى موجود است . « 2 » ترديدى نيست كه اشعار ماتمى وى در زمانه او مورد استفاده ارادتمندان سالار شهيدان قرار داشته و در ادامه حيات شعر عاشورا در منطقه آذربايجان غربى و بالندگى شعر آيينى در آن سامان موثّر بوده است .

برگزيده آثار عاشورايى

به خاطر عدم دسترسى به يكى از نسخه‌هاى خطى ديوان اشعار فناى زنوزى ناگزيريم به نقل يك غزل عاشورايى از وى بسنده كنيم :

غزل عاشورايى

باز اين فغان و غلغله اندر زمانه چيست ؟ * اين آتش زبان « فنا » را ، زبانه چيست ؟

مرغان باغ ، كرده چرا سر به زير پر * درمانده جمله از طلب آب و دانه چيست ؟

پژمرده غنچه و گل بر گلستان چرا ؟ * برقى كزوست سوخته بر آشيانه ، چيست ؟

غنچه ، فكنده پرده عصمت چرا ز رخ ؟ * بلبل ز غصه ، بسته زبان از ترانه چيست ؟

سنگ عزا به سينه زند مطرب از چه رو ؟ * برچيده بزم عشرت چنگ و چغانه چيست ؟

گفتم به مرغ دل كه به دهر اين چه شورشى است ؟ * اين داستان تازه چه و اين فسانه چيست ؟

گفت : آن‌كه ديده بسمل در خون تپيده را * داند به خون نشان دهء ما را نشانه چيست ؟

گفتم كه : نيست بىسبب اين شيون عجيب * بر هاىوهوى ناگه مردم ، بهانه چيست ؟

گفتا : چونى ، نوا كن و بر نينوا گذر * بنگر كه سرِّ نالهء نى در ميانه چيست ؟ « 3 »

4 . قاآنى شيرازى ( 1223 - 1270 ق )

زندگينامه

نامش : ميرزا حبيب اللّه فرزند محمد على گلشن ، پرآوازه‌ترين قصيده‌سرا در سده سيزدهم

( 1 ) . همان . ( 2 ) . تذكره شعراى آذربايجان ، محمد ديهيم ، چاپ اول ، ( تهران 1369 ) ، ج 4 ، ص 252 و 273 و 274 . ( 3 ) . بزرگان و سخنرايان آذربايجان غربى ، ص 199 و 200 ؛ تذكرهء شعراى آذربايجان ، ج 4 ، ص 274 و 275 .