منتهى الآمال في تواريخ النبي و الآل ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٣٩٨

[ وجه چهاردهم - مختصات آن حضرت ]

و لقد احسن من قال :

غير على عليه السّلام كس نكرد خدمت احمد ص * غم خور موسى نباشد الّا هارون

كرد جهانى ز تيغ زنده به معنى * از دم تيغش اگر چه ريخت همى خون

صورت انسانى و صفات خدايى * سبحان اللّه از اين مركّب معجون

ساحت جاهش به عقل پى نتوان برد * نتوان با موزه در گذشت ز جيحون

سوى شريعت‌گراى و مهر على جوى * از بن دندان اگر نه قلبى و وارون

و بالجمله در كمالات نفسانيّه و بدنيّه و خارجيّه آن حضرت متميّز بود از سايرين ، چه كمالات نفسانيه آن جناب مانند علم ، و حلم ، و زهد ، و شجاعت ، و سخاوت ، و حسن خلق ، و عفّت و غيرها به مرتبه‌اى بود كه احدى را معشار آن نبود ، و دشمنانش اعتراف به آن مىنمودند و انكار آن نمىتوانستند نمود . و جوانمردى و ايثار او به مرتبه‌اى بود كه در فراش رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم خوابيد ، و شمشيرهاى برهنهء كفّار قريش را در عوض رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلم به جان خود خريد ، و در غزوهء احد به اندازه‌اى جوانمردى و فتوّت از آن حضرت ظاهر شد كه از جانب ملأ اعلى نداى

لا سيف الّا ذو الفقار ، * و لا فتى الّا على

بلند شد . « 1 »

امّا كمالات بدنيّهء آن حضرت را همه مىدانند كه احدى همپايهء او نبود . قوّت و زورش ضرب المثل است در آفاق و هيچ كس به قوّت او نبوده . به اتفاق در خيبر را

( 1 ) تذكرة الخواص ، ص 30 .