المعالم الأثيره في السنة و السيرة ( فرهنگ اعلام جغرافيايى تاريخى در حديث و سيره نبوى ) ( فارسي ) — الصفحة ١٢٤

[ حجّ اكبر :

كه در سورهء مباركهء « توبه » به آن اشاره شده ، تمامى ايّام حج مىدانند ؛ چنان كه روزهاى جنگ جمل و صفين را به روز جمل و صفين تعبير مىكنند .

3 . شيخ تهاوى مىگويد : « الحجّ نوعان : الحجّ الأكبر و هو حجّ الإسلام و الحجّ الأصغر و هو العمرة » ؛ « حج دو گونه است : حج اكبر كه حجّة الاسلام ( حج واجب ) است و حج اصغر و آن عمره مىباشد . »

4 . سفيان ثورى و ابن جريج و . . .

روز حج اكبر را تمامى ايام منا مىدانند .

5 . مجاهد با اتكا به روايت ديگرى كه مىگويد : « الحجّ الأكبر ؛ القران ، و الأصغر ؛ الإفراد » ؛ « حج اكبر را ، حج قران و حج اصغر را حج افراد مىداند . »

6 . ابن ابى حاتم از سعيد بن مسيّب نقل مىكند كه گفت : حج اكبر روز دوّم از يوم النحر ( عيد قربان ) است . آيا نمىبينى كه امام ( امير الحاج ) در آن روز خطبه مىخواند .

7 . ابن سيرين گفته است : روز حجّ اكبر مربوط به آن سالى است كه پيامبر صلّى اللّه عليه و آله حجّة الوداع را گزارد و تعداد بىشمارى با آن حضرت حج گزاردند .

8 . حجّ اكبر همان سالى بوده كه مشركان و مسلمانان ، به مدت سه روز با هم حج گزاردند و پيش از آن و نيز پس از آن چنين حجّى پيش نيامده است .

9 . روزى است كه عرفه و جمعه با هم تصادف كردند ، ولى اين عقيدهء عوام اهل سنت است و در كتاب و سنت ، چيزى در اين باره نيامده است . « 1 »

10 . بسيارى از مفسّران و محدّثان با استناد به روايات گوناگون ، حجّ اكبر را روز عيد قربان مىدانند . اين نظريه با رواياتى كه مىگويد : « على بن ابى طالب عليه السّلام بعد از ظهر عيد قربان پيام برائت را ابلاغ كرد » ، سازگارتر است .

لازم به توضيح است كه على بن ابى طالب عليه السّلام پيام برائت را به دستور پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله در روز دهم ذى حجه ( روز عيد قربان ) در منا براى مردم قرائت كرد و بر اساس دستور خداوند ، چهار ماه به مشركين مهلت داد تا تصميم بگيرند كه مسلمان شوند و يا بر كفر و شرك باقى بمانند و در نتيجه كشته شوند .

فَسِيحُوا فِي الْأَرْضِ أَرْبَعَةَ أَشْهُرٍ . . .

( 1 ) . قاموس الحج و العمرة ، ص 92