اخبار و آثار حضرت امام رضا ( ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٢١٤

( 1 ) باب ششم در شهادت امام رضا عليه السلام

امور دنيوى نبوده است تا اشتغال به امور اخروى مانع آن باشد ، ( 1 ) بلكه از باب امر به معروف و نهى از منكر لازم بود كه امام عليه السلام اعمال و افعال آنها را به مامون بگويد و جامعه را از كارهاى خلاف آنان برهاند ، و مسلمانان را از شر و فساد و ظلم آنان آسوده سازد .

حق همان است كه شيخ صدوق و مفيد و ساير بزرگان اماميه گفته‌اند و حضرت مسموم شده است ، و مامون خود او را مسموم ساخته است .

( 2 ) مؤلف گويد :

ما در باب حركت حضرت رضا عليه السلام به طرف خراسان علل و جهات ولايت عهدى را ذكر كرديم .

و بيان مطلب از اين قرار است كه مامون پس از كشتن برادرش امين موقعيت خود را در ميان بنى عباس و خويشاوندانش از دست داد ، و اكثر ممالك اسلامى از مصر ، شام ، عراق ، حجاز ، يمن ، خوزستان ، و فارس را از دست داد و در هر يك از اين نواحى حاكمى بالاستقلال حكومت ميكرد .

مامون خود مردى عالم و سياستمدار بود و در ميان خلفاى بنى عباس مردى به زيركى و تيزهوشى او ديده نشد .

وى از اين اوضاع و احوال سخت هراسان شد ، و بيم آن داشت كه در خراسان هم بر عليه وى توطئه شود و يكسره كار او به ضعف و نابودى گرايد .

از اين رو تصميم گرفت حضرت رضا عليه السلام را كه در آن روز محبوب - ترين فرد جامعه اسلامى بود به خراسان فرا خواند و با نقشه‌هاى معينى كه به كمك طراحان سياسى خود كشيده بود اوضاع را آرام كند .

نقشه‌هاى او با موفقيت انجام گرفت ، وى پس از اينكه على بن موسى الرضا