كتاب سليم بن قيس الهلالي ( اسرار آل محمد ع ) ( فارسي ) — الصفحة ١٣٨
انواع ششگانهء نسخه‌هاى خطى كتاب سليم
كسانى كه چند نسخه از كتاب داشتهاند
كسانى كه چند نسخه از كتاب داشتهاند
عدهاى از علما تصريح كردهاند كه چند نسخه از كتاب سليم را داشتهاند يا در زمان خود ديدهاند ، كه عبارتند از : شيخ حر عاملى ، فاضل تفرشى ، ميرزاى استرآبادى ، علامهء مجلسى ، شيخ ابو على حائرى ، حاج آقا بزرگ تهرانى و شيخ شير محمد همدانى « 3 » .
منظور از ذكر نام اين عده از علما آن است كه اوّلا نسخه‌هاى كتاب تا چه اندازه متداول بوده ، و ثانيا عدهاى در پى جمع آورى و تطبيق نسخه‌هاى آن بودهاند ، و ثالثا معرفى چند نسخه به صورت يك جا حساب مىشود .
انواع ششگانهء نسخه‌هاى خطى كتاب سليم
انواع ششگانهء نسخه‌هاى خطى كتاب سليم
نسخه‌هاى كتاب سليم از نظر تعداد احاديث و ترتيب آنها و ساير خصوصيات قابل تقسيم به شش نوع است كه هر نوع چند نسخه دارد .
اين شش نوع را با نامهاى « الف » ، « ب » ، « ج » ، « د » ، « ه » و « و » نامگذارى كردهايم و ذيلا به بيان خصوصيّات هر يك مىپردازيم :
نوع « الف » نسخه‌هايى است كه از طريق شيخ طوسى متوفاى 465 با اسناد معتبر از ابن ابى عمير نقل شده است . از اين نوع 6 نسخه معرفى شده كه 3 نسخهء آن موجود است .
اين نسخه‌ها داراى 48 حديث هستند كه چاپهاى قديم كتاب سليم به همان ترتيب است ، و در چاپ سه جلدى و نيز ترجمهء حاضر ترتيب 48 حديث به همان صورت حفظ شده است .
اين نسخه‌ها در قرن پنجم در نجف و كربلا و حله كه حوزه‌هاى علمى شيعى در آن عصر بوده تكثير شده و تا امروز باقيمانده است . اسناد اوّل اين نسخه‌ها همان است
( 3 ) وسائل الشيعة : ج 20 ص 210 . نقد الرجال : ص 159 . منهج المقال : ص 171 . منتهى المقال : ص 153 . الذريعة : ج 2 ص 156 . كتاب سليم ( چاپ نجف ) : ص 19 .