الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٣

نمونه‌هائى از عواقب سوء سياست

كه با وى به سر مىبردند ، پناهنده شدند .

سلطان سنجر در سمرقند اقامت گزيد .

كوخان چينى نامه‌اى به او نگاشت و از تركان قارغلى شفاعت كرد .

ولى سلطان سنجر شفاعت او را نپذيرفت و به او نامه‌اى نوشت و او را به قبول مذهب اسلام فرا خواند و تهديدش كرد و از عدم پذيرش اين پيشنهاد ترساند .

او كثرت سپاهيان خود را به چشم وى كشيد و دلاورى آنان را وصف كرد . و در شرح جنگاورى آنان به انواع سلاح ، مبالغه نمود تا جائى كه گفت : « آنها با سرنيزهء خود موى را به دو نيم مىكنند . »

وزير سلطان سنجر ، طاهر بن فخر الملك بن نظام الملك ، چنين نامه‌اى را نپسنديد و ارسال آن را مقرون به مصلحت ندانست . ولى سلطان سنجر به حرف او گوش نداد و نامه را فرستاد .

وقتى اين نامه را در حضور كوخان چينى خواندند ، دستور داد تا ريش قاصدى را كه حامل نامه بود بكنند .

آنگاه سوزنى به او داد و به وى تكليف كرد كه با آن سوزن يكى از موهاى ريش خود را به دو نيم كند .

بديهى است كه او از عهدهء اين كار بر نيامد .

كوخان به او گفت : « پس وقتى كه تو با يك سوزن نتوانى موئى را بشكافى و به دو نيمه كنى ، چگونه كس ديگرى خواهد توانست با نيزه موئى را قطع كند و دو نيمه سازد ؟ » كوخان با كسان خود كه افراد ترك و چينى و ختائى بودند ، مجهز شدند و به جنگ سلطان سنجر شتافتند .

در محلى كه قطوان خوانده مىشد ، دو لشكر با هم روبرو