الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٣٦
پيشآمدهائى كه از زمان فرمانروائى شيث تا فرمانروائى يرد روى داد
اسلامى گذشته نيز همانند آن را روايت كرده ولى روشن نساختهاند كه اين پيشامد در روزگار فرمانروائى چه كسى رخ داده است . تنها گفتهاند كه در روزگارى ميان عهد آدم تا نوح چنين اتفاقى افتاد .
از جمله اين راويان ، ابن عباس و ديگرى است .
همانند او حكم بن عتيبه ، از پدرش ، با اختلافى نزديك بدين دو قول ، روايت كرده است . خدا بهتر مىداند .
اما آنچه را كه نسب شناسان ايرانى درباره مهلائيل بن قينان گفتهاند پيش ازين ذكر كردم .
او همان هوشنگ است كه فرمانرواى هفت اقليم شد .
سخن كسانى را هم كه با ايرانيان اختلاف دارند روشن ساختم .
هشام بن كلبى گفته است :
هوشنگ نخستين كسى بود كه بنا ساخت و از كانها فلز بيرون آورد و مردم روزگار خود را فرمان داد كه به پرستشگاهها روى آورند .
دو شهر ساخت كه نخستين شهرهاى روى زمين به شمار مىرفتند : يكى شهر بابل در عراق و ديگرى شهر شوش در خوزستان .
مدت فرمانروائى هوشنگ چهل سال بود .
ديگرى گفته است :
هوشنگ نخستين كسى بود كه سود آهن را دريافت و اين فلز را به كار برد و از آن افزارهائى براى صنعتها بساخت . و آب را در جاهائى كه سود مىرسانيدند ارزيابى كرد و مردم را به كشاورزى و دلبستگى به كار واداشت . و فرمود كه درندگان زيانمند را بكشند و از پوست آنها جامه و فرش بسازند . گاو و