الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٥٠

گفتار دربارهء سراسر زمان از آغاز تا پايان

صلى اللّه عليه و سلم ، روايت كرده كه فرمود : « زمان شما در برابر زمان كسانى كه پيش از شما بوده‌اند ، به اندازهء از نماز عصر تا مغرب است . ( يعنى همچنان كه فاصله ميان نماز عصر تا مغرب ، نسبت به فاصلهء سپيده دم تا عصر اندك است ، روزگار شما هم نسبت به روزگار كسانى كه پيش از شما زيسته‌اند كوتاه مىباشد . »

و نزديك به همين معنى را انس و ابو سعيد روايت كرده‌اند .

چيزى كه هست اين دو تن مىگويند : حضرت فرمود : « تا غروب آفتاب » و به جاى « نماز عصر » هم فرمود : « بعد از عصر » ابو هريره از پيامبر ، صلى اللّه عليه و سلم ، روايت كرده است كه فرمود : « هنگامى من به پيامبرى برانگيخته شده‌ام كه ساعت مانند اين دو است . » و به انگشت سبابه و انگشت ميانهء خود اشاره كرد . ( يعنى : مدت زمان ميان بعثت من و روز رستخيز بسيار كوتاه است ) [ ( 1 ) ] .


[ ( 1 ) ] - تاريخ بلعمى كه ترجمهء تاريخ طبرى است دربارهء دو حديث فوق چنين مىنويسد : . . . . و حديث رستخيز ايدون گفت : ما يَسْئَلُونَكَ عَنِ السَّاعَةِ أَيَّانَ مُرْساها ، قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ رَبِّي . گفت : از رستخيز تو را گويند كه كى بود ؟ بگوى كاين علم خداى من است . كس پيدا نكند وقت او ، الا او . و گفت پوشيده است علم او بر اهل آسمان و زمين . كس نداند كه كى بود ، پس گفت : « مالا تَأْتِيكُمْ إِلَّا بَغْتَةً » گفت : نيايد به شما الا ناآگاه ، و كس نداند كى آيد ، و ما يَسْئَلُونَكَ كَأَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْها . ترا همى پرسند چنان كه تو پوشيدستى از آن ، ما قُلْ إِنَّما عِلْمُها عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ . بگوى كه اين علم خداى است . جز او كس نداند . پس اگر مردمان بدانستندى به درست كه از عمر اين جهان چند شده است ، نيز بدانستندى كه رستخيز كى برخيزد . و اين جز خدا