الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٤٧

زمانى كه كار تاريخ در اسلام آغاز شد

پس از آن هر گاه قومى از تهامه [ 1 ] خروج مىكرد ، زمان خروج او را مبدأ تاريخ قرار مىدادند . و از فرزندان اسماعيل كسانى كه در تهامه باقى ماندند از زمان خروج سعد و نهد و جهينه و بنى زيد تاريخ خود را آغاز مىكردند تا وقتى كه كعب بن لؤى درگذشت .

آنگاه زمان مرگ او را آغاز تاريخ قرار دادند تا سال فيل ، يعنى سال 570 ميلادى ، برابر با سال تولد حضرت رسول ( ص ) ، كه ابرهه - سردار مسيحى و حبشى الاصل - با فيل به مكه حمله برد .

پس از اين واقعه ، سال فيل آغاز تاريخ شد تا اينكه عمر بن خطاب هجرت پيامبر خدا را تاريخ ساخت و اين كار را هنگامى كرد كه هفده يا هجده سال از هجرت حضرت محمد ( ص ) گذشته بود .

پيش از آن ، هر طايفهء عرب ، بر پايهء حادثهء مشهورى كه در آن طايفه رخ داده بود تاريخ مىگذاشت و طوائف مختلف بر روى يك تاريخ اتفاق نداشتند .

ازين جاست كه برخى از آنان گفته‌اند :

ها انا ذا آمل الخلود و قد * ادرك عقلى مولدى حجرا

[ ( 1 ) ] - تهامه : دشت ساحلى و باريكى كه از شبه جزيرهء العرب در كنار بحر احمر ممتد است . گاهى آن را به تهامهء حجاز ، تهامهء عسير ، و تهامهء يمن تقسيم مىكنند . عريض‌ترين قسمت آن در ناحيهء پسكرانهء جده است . عرض تهامهء يمن از 50 تا 80 كيلومتر تغيير مىكند . شهرهاى نجران و مكه و جده در عربستان سعودى ، و صنعاء در يمن ناحيه تهامه قرار دارند . ( دائرة المعارف فارسى ) )