الكامل في التاريخ ( تاريخ كامل ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ١٣٣

[ خطبه و مقدمه‌اى كه ابن اثير بر تاريخ خود نوشته است ]

بسيارى از آنها صفحاتى را با شرح پيشامدهاى كوچك سياه كرده‌اند كه خوددارى از ذكر آنها بهتر و در گذشتن از نوشتن آنها شايسته‌تر بوده است . مانند اين مطالب كه به فلان صاحب عيار ( يعنى كسى كه حساب عيار مسكوكات را نگاه مىدارد ) خلعت داده شد ، يا چيزى به نرخ‌ها افزوده شد . فلانى مورد نوازش قرار گرفت و فلان كس خوار شد .

هر مورخى نيز وقايع تا زمان خود را نگاشته و پس از او ديگرى آمده و بر آن ذيلى نوشته و پيشامدهاى تازه‌اى را كه پس تاريخ او تا زمان وى رخ داده ، بر آن افزوده است .

تاريخ شرقى از اخبار غرب خالى است و تاريخ غربى احوال شرق را ناديده گرفته است .

بنابر اين كسى كه مىخواهد يك دوره تاريخ را تا زمان حيات خود مطالعه كند ، نيازمند به تاريخ‌هاى بسيار و كتاب‌هاى متعدد است آن هم تواريخ و كتبى كه هر يك داراى كمبودها پرگوئىهائى است .

چون كار را چنين ديدم ، تأليف تاريخى را آغاز كردم كه تمام اخبار فرمانروايان خاور و باختر و سرزمين‌هاى ميان اين دو سو را دارا باشد تا از بيم فراموشى بدان رجوع كنم كه وقايع را به يادم آورد .

درين كتاب حوادث و رويدادها را ، از روزگار نخست تا زمان حاضر ، نقل كردم چنان كه پيشامدها به ترتيب تاريخ وقوع دنبال هم قرار گيرند .

نمىگويم كه همهء رويدادهاى تاريخى را گرد آورده‌ام چون كسى كه در موصل به سر مىبرد ناچار از آنچه در دورترين سرزمين‌هاى خاور و باختر روى مىدهد ، بىخبر مىماند . ولى