الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٤٩٩

تكميل شرح عقل و جهل :

جنون را شاهد مىآوريم تا آشكار گردد چگونه پيش از آنكه رشتهء دانش بيماريهاى روحى به وجود آيد علماء حق و پيشوايان مذهب و اخلاق به دردهاى روانى پىبرده و شرح داده‌اند .

مانى :

جور و ستم ، خشم و ناخشنودى ، نمك نشناسى ، طمع و آز ، سخت دلى ، هتك عفت ، بدخوئى ، بىباكى ، خودپسندى ، شتابزدگى ، تندى ، هرزه‌درائى و پرگوئى ، سركشى ، بزرگ منشى و تكبر ، بىعاطفه‌اى ، پيمان‌شكنى ، خودسرى ، فتنه‌گرى ، دشمن داشتن ، دروغ گوئى ، عيب‌جوئى ، راز فاش كردن ، نافرمانى پدر و مادر ، بدكارى ، خودنمائى ، ناپاكى ، بىشرمى و بىحيائى ، از حد عادى گذشتن و در هر چه افراط كردن ، تجاوز در علم ، نفس‌پرستى ، سبكى و جلفى ، بدكارى ، تهاون و سهل انگارى در كارها .

( اين صفات ) در بيماران مبتلا به ( مانى ) به شدت مشاهده مىشوند و خود اينها همه از علائم و نشانه‌هاى اين بيمارى است .

ملانكولى :

يأس و نااميدى ، كودنى ، بدخوئى ، شك و ترديد ، بلادت و كندى در تصور ، غباوت و بطؤ انتقال ، ناپاكى و كثافت ، رنج و تعب درونى ، دلتنگى ، احساس بدبختى ، گوشه‌گيرى و گوشه‌نشينى ، از مردم فرارى بودن ، خاموشى - از نشانه‌هاى مرض ماليخوليا است .

جنون جوانى :

صفات گوشه‌گيرى و گوشه‌نشينى ، خودكارى و خودجوئى ، غم و الم و دلتنگى ، تهاون و سهل انگارى در هر چه ، احساس پستى و بدبختى ،