الكافي ( أصول الكافي ) ( فارسي ) — الجزء ١، الصفحة ٢٤٧

باب تعبير از خدا به يك چيزى به طور مطلق

( 1 ) زيرا ميان نفى و اثبات مقامى وجود ندارد .

سائل : او را انيت و مائيت باشد ؟

امام : آرى ، هيچ چيز را وجود و تحققى نيست جز به انيت و مائيت - هستى و ذاتيت .

سائل : او را كيفيت و چگونگى است ؟

امام : نه ، زيرا كيفيت از نظر وصف خارجى و احاطه بر شىء يعنى محاط شدن شىء به وجود مىآيد و به هر حال به ناچار بايد از عقيدهء تعطيل عالم از صانع بيرون شد و از تشبيه صانع جهان به موجودات مادى هم خوددارى كرد زيرا كسى كه بگويد او نيست ، منكر او شده و پرورندگى او را رد كرده و ابطالش نموده و هر كه او را به ديگرى تشبيه كرده او را با وصف مخلوق ساخته‌شده‌اى كه شايسته ربوبيت نيست ثابت كرده ولى بايد اين را گفت :

خدا وصفى دارد خاص به خود كه ديگرى را سزا نباشد ، در آن شريك ندارد و كسى بدان احاطه ندارد و آن را نداند جز خود او .

سائل : خودش همه چيز را در آفرينش متصدى مىشود ؟

امام : او والاتر از اين است كه نسبت به آفرينش و تدبير اشياء دست به كار باشد ، زيرا اين خود شأن كارگر و مخلوق است كه بايد به علاج و دست به كار شدن كارها را انجام دهد ، او برتر است ، و صرف اراده و خواستش نافذ است و فعال ما يشاء است .

( 2 ) 7 - از امام باقر ( ع ) پرسش شد كه : آيا روا است كه گفته شود خدا چيزى است ؟ فرمود : آرى ، با همين عبارت او را از دو مقام ناشايسته در آورى : از مقام تعطيل و نفى مبدأ و از مقام تشبيه به مخلوق . .