قضاء أمير المؤمنين على بن أبى طالب ( ع ) ( قضاوتهاى امير المؤمنين ع ) ( فارسي ) — الصفحة ٤٢٣

77 - عمر و شورا

سرنوشت اين ملت از تو سؤال خواهد نمود .

و امّا راجع به سخن طلحه دربارهء همسران رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - كه عمر به آن اشاره كرده ، عثمان نيز در آن با طلحه شريك بوده ، چنانچه در تفسير « سدى » آمده : هنگامى كه ابو سلمه و خنيس بن حذافه از دنيا رفتند و رسول خدا - صلّى اللّه عليه و آله - با همسرانشان ام سلمه و حفصه ازدواج نمود ، طلحه و عثمان گفتند : آيا محمد پس از مرگ ما با همسرانمان ازدواج كند ولى ما نتوانيم . . . به خدا سوگند آنگاه كه او از دنيا رود بر زنان او قرعه خواهيم زد ، و طلحه نظرش به عايشه بود و عثمان به ام سلمه . پس آيه شريفه نازل شد .

« وَ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَ لا أَنْ تَنْكِحُوا أَزْواجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَداً إِنَّ ذلِكُمْ كانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِيماً » « 1 » .

« و نبايد هرگز رسول خدا را ( در حيات ) بيازاريد و نه پس از وفات هيچ‌گاه زنانش را به نكاح خود درآوريد كه اين كار نزد خدا ( گناهى ) بسيار بزرگ است » .

و نيز اين آيه : « إِنْ تُبْدُوا شَيْئاً أَوْ تُخْفُوهُ فَإِنَّ اللَّهَ كانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً ؛ « 2 » هر چيزى را اگر آشكار يا پنهان كنيد خداوند بر آن و بر همه امور جهان كاملا آگاه است » .

و همچنين اين آيه « إِنَّ الَّذِينَ يُؤْذُونَ اللَّهَ وَ رَسُولَهُ لَعَنَهُمُ اللَّهُ فِي الدُّنْيا وَ الْآخِرَةِ وَ أَعَدَّ لَهُمْ عَذاباً مُهِيناً » « 3 » .

« آنان كه خدا و رسول را به عصيان آزار و اذيت مىكنند خدا آنها را در دنيا و آخرت لعنت كرده ، بر آنان عذابى خواركننده مهيا ساخته است » .

ولى عمر اين مطلب را دربارهء عثمان نگفت ؛ زيرا كه به او علاقه‌مند بود ، چون عثمان برعكس طلحه با خلافت او موافق بود و زمانى كه ابو بكر دربارهء جانشين نمودن عمر پس از خود با عثمان مشورت كرد عثمان از عمر تعريف و تمجيد بسيار

( 1 ) - سورهء احزاب ، آيهء 53 . ( 2 ) - سورهء احزاب ، آيهء 54 . ( 3 ) - سورهء احزاب ، آيهء 57 .