الغارات ( فارسي ) — الصفحة ٢٤٠
حواشى بخش اوّل
مىكند ( طبقات ابن سعد 6 / 88 . اسد الغابه 4 / 353 ) .
زيد بن وهب جهنى از اجلّه تابعين است و از ثقات روات . در سال 90 يا پيش از آن وفات كرده است ( ميزان الاعتدال 2 / 160 ) .
الانفال / 60 .
النساء / 45 .
التوبة / 37 .
بر گرفته از آيهء 19 / احزاب .
محمد بن عبيد اللّه بن ابى سعيد ثقفى كوفى . كنيهء او ابو عون است . از ثقات راويان است . ( تقريب التهذيب 2 / 187 )
قيس بن ابى حازم بجلىّ كوفى ، كنيه‌اش ابو عبد اللّه بود و از روات ثقه . ( تقريب التهذيب 2 / 127 و براى آگاهى بيشتر رك الغارات ، محدث ذيل صفحهء 41 )
احزاب مراد گروههاى كفار مكه است كه متفق شده به جنگ رسول اللّه ( ص ) آمدند و جنگ احزاب همان جنگ خندق است . - م .
رفيع بن فرقد ، چنان كه بايد شناخته نشد . ( محدث ، ذيل صفحه 42 )
( 30 ) و ( 31 ) - بر گرفته از آيه‌هاى 28 و 29 / توبه .
مغيرة بن مقسم ضبى ، فقيه كوفى ، در سال 136 جهان را بدرود گفت . ( تقريب التهذيب 2 / 270 و تهذيب التهذيب 10 / 269 )
ابو حمزه مجمّع بن يسار تيمى . احوال او را ابن جوزى در صفة الصفوة ( ج 3 / 60 ) آورده است . وفات او يك شب پيش از قيام زيد بن على بود يعنى به سال 122 ه .
ابو القاسم ضحاك بن مزاحم هلالى ، از تابعين بود و مفسر . اصلش از كوفه بود ولى در بلخ و مرو و بخارا مىزيست . از اصحاب على بن الحسين ( ع ) نيز بود . او راست التفسير الكبير و التفسير الصغير . در سال 102 در بلخ وفات كرده است ( طبقات المفسرين 1 / 216 ) گويند معلم اطفال بود و در مكتبخانه‌اش سه هزار كودك درس مىخواندند و او به سبب ناتوانى خود و كثرت شاگردان سوار بر خر ، ميان ايشان مىگشت .
اين بيت مثل است . گويند كه عمرو خواهر زاده جذيمة الابرش ، از زمين كماة ( قارچ ) مىكند . همكاران او بهترين كماتى كه مىيافتند خود مىخوردند ولى عمرو آنها را در آستين مىنهاد تا براى دايى خود آورد . و اين بيت خواند : اين چيزى است كه من چيده‌ام خوبهايش هم در ميان آنهاست ، در حالى كه ديگر كماةچينان هميشه دستشان به دهنشان بود .
عاصم بن كليب جرمى كوفى ، به سال 137 در آغاز خلافت منصور در گذشته است ( تهذيب التهذيب 5 / 57 و 8 / 455 ) .
جبل يا جبال ، نامى است كه به سرزمينهاى ميان اصفهان تا زنجان و قزوين و همدان و دينور و رى و بلاد ميان آنها اطلاق مىشده . ( مراصد الاطلاع ج 1 / ص 309 و 312 )
رك به شمارهء 35 .
شعبى ، ابو عمرو عامر بن شراحيل بن عبد يا عامر بن عبد اللّه بن شراحيل ، منسوب به شعب كه تيره‌اى است از قبيلهء همدان ، حميرى ، كوفى . فقيه از على ( ع ) و سعد بن ابى وقاص روايت مىكند . ( تهذيب التهذيب 5 / 65 و جامع الرواة 1 / 427 ) .
زادان ، ابو عبد اللّه يا ابو عمرو كندى . از راويان ثقه است . در ايام حجاج در كوفه وفات يافت ( رك طبقات ابن سعد 6 / 124 ) .
قنبر ، غلام على بن ابى طالب كه به دست حجاج بن يوسف در ايام امارت حجاج بر عراق كشته شد .