الغارات ( فارسي ) — الصفحة ٢٢٣

( 1 ) حركت بسر بن ابى ارطاة و حمله و تاراج او بر مسلمانان و اهل ذمّه و گرفتن او اموال را و بازگشتش به شام

مشايعتش كرد ، سپس با او وداع كرد و بازگرديد .

( 1 ) بسر برفت تا به بنى كنانه رسيد ، پسران عبيد اللّه بن عباس ، عبد الرحمن و قثم در نزد آنها بودند . مادرشان جويريه نام داشت و دخت خالد بن قارظ كنانى بود و قارظ از خليفان بنى زهره بود . عبيد اللّه پسرانش را نزد مردى از بنى كنانه گذاشته بود . چون بسر بر سرشان لشكر برد ، آهنگ قتل آن دو را نمود . چون مرد كنانى چنان ديد به خانه رفت و با شمشير آخته بيرون آمد .

بسر گفتش مادرت در عزايت بگريد ، ما قصد قتل تو نداشته‌ايم از چه روى خويشتن به كشتن دهى ؟ گفت : براى دفاع از كسانى كه به من پناه آورده‌اند ، آمده‌ام تا در نزد خدا و مردم معذور باشم . او بىآنكه سپر و كلاه‌خودى داشته باشد بر بسر و ياران او حمله نمود و مىخواند :

آليت لا يمنع حافات الدار

سوگند مىخورم كه دفاع نكند از صاحبان -

و لا يموت مصلتا دون الجار

خانه و از آنان كه پناه آورده‌اند به خانه

الّا فتى اروع غير غدار

جز مردى با تيغ آخته و پايبند عهد و پيمان .

و همواره شمشير مىزد تا كشته شد . بسر آن دو پسر پيش آورد و بكشت . جمعى از زنان بنى كنانه از خانه‌ها بيرون آمدند ، يكى از ايشان گفت : اين مردان را كه مىكشى ، چرا كودكان را مىكشى ؟ به خدا سوگند نه در جاهليت هرگز كودكان را مىكشته‌اند و نه در اسلام . حكومتى كه پايه‌هايش بر كشتن كودكان ناتوان و پيران سالخورده و بيرحمى و قطع خويشاوندى استوار باشد چه حكومت نابكار و بدى است . بسر گفت : به خدا قصد آن دارم كه شمشير در شما زنان بگذارم و يك تن از شما زنده نگذارم زن گفت : چقدر دوست دارم كه چنين كنى . و جويريه ابيات خود بسرود .

ها من احسّ بابني الذين هما * كالدرتين تشظى عنهما الصدف

و ما زين پيش اين شعرها آورديم . و گويند كه بسر پسران عبيد اللّه بن عباس را در راه صنعاء سر بريد . خدا بر بسر نبخشايد .

كنانى گويد : بسر از طائف به نجران رفت و در آنجا عبد اللّه اصغر بن عبد المدان را كشت .

او را عبد الحجر مىگفتند و پسرش مالك را نيز به قتل آورد . بعضى گويند كه عبد اللّه را نكشت بلكه مالك را كشت و مردى ديگر از فرزندان عبد المدان را .

شاعرى از قريش آنها را چنين مرثيه گويد :

و لو لا آن تعنّفنى قريش

اگر نه بيم از سرزنش قريش بود

بكيت على بنى عبد المدان

بر پسران عبد المدان مىگريستم

لهم ابوان قد علمت معدّ

آنان را پدران و مادرانى بود كه

على انبائهم متفضلان

بسى برتر از فرزندان خود بودند .

عبد اللّه بن عبد المدان پدر زن عبيد اللّه بن عباس بود . بسر او را گرفت و كشت . و سپس پسرش مالك را كه در يمن حتى برتر از پدر بود بخواند و گردنش را بزد .

بسر همهء مردم نجران را گرد آورد و به سخنانى تهديدآميز و وحشت‌انگيز پرداخت و گفت :