فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٩١٨
آيا مراسم مباهله در ذى الحجهء سال نهم بوده است ؟
هم با سرعت ، مسافت ياد شده را طى كند ، در نهايت نمىتواند زودتر از روز 24 خود را به مكه برساند . در اين صورت چگونه مىتواند راهنماى هيئت نمايندگى نجران شود و علت سردى استقبال پيامبر را براى آنان تشريح كند و شاهد جريان مباهله گردد ؟
اين شواهد تاريخى ، گواهى مىدهند كه نظريهء مشهور دربارهء سال و ماه و روز مباهله ، چندان معتبر نيست و بايد براى تعيين وقت اين حادثه كه از مسلمات قرآن و تفسير و حديث است ، تحقق بيشترى انجام گيرد .
در اينجا پرسش اين است كه : چگونه مشهور از علما چنين نظريه‌اى را دربارهء ماه و روز مباهله برگزيدند ؟
در پاسخ بايد گفت : مرحوم شيخ طوسى ، به حكم حديثى كه به صورت مسند نقل كرده ، اين نظريه را برگزيده است ، ولى در سند اين روايت افرادى قرار دارند كه هرگز علماى رجال آن‌ها را توثيق نكرده‌اند ، مانند :
1 . محمد بن احمد بن مخزوم : استاد حديث « تلعكبرى » است ، ولى توثيق نشده است . « 1 »
2 . حسن بن على العدوى : علامه او را تضعيف كرده است . « 2 »
3 . محمد بن صدقة العنبرى : شيخ طوسى او را غالى خوانده است . « 3 »
مرحوم سيد بن طاوس ، در كتاب اقبال الاعمال ، مطالبى مربوط به مباهله را از كتاب ابى المفضل گرفته است و يادآور شديم كه اين مرد ، دو دوره زندگى داشت كه :
يك دورهء از آن قابل اعتماد و دورهء ديگر آن معتمد نبوده است و هرگز روشن نيست كه « ابى المفضل » مطالب مربوط به مباهله را در كدامين دوره از زندگى خود نگاشته و علما از آن اخذ كرده‌اند .
( 1 ) . هر چند مامقانى در تنقيح المقال ، مىخواهد او را به خاطر استاد حديث بودن ثقه بشمارد . ( 2 ) . تنقيح المقال ، ج 1 ، ص 294 . ( 3 ) . رجال طوسى ، ص 39 .