فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٨٦٢
كشف شبكهء جاسوسى در مدينه
3 . گروه گريه كنندگان : عده‌اى از ياران پيامبر كه علاقهء شديدى به شركت در اين جهاد مقدس داشتند ، حضور پيامبر شرف‌ياب شده و از او وسيلهء سفر طلبيدند تا به وظيفهء مقدس دينى خود عمل كنند . آنان هنگامى كه با پاسخ منفى پيامبر روبه‌رو شدند و اينكه او مركبى در اختيار ندارد كه بر آن سوار شوند ؛ به شدت گريستند و اشك بر چهره‌هايشان سرازير گرديد .
اگر در ميان ياران پيامبر ، توطئه‌گران و كارشكنان و عذرتراشانى بودند ؛ در مقابل ، افرادى هم بودند كه از عدم شركت در جهاد كه گاهى به قيمت جانشان تمام مىشد ، ضجر كشيده و اشك بر رخسارشان جارى مىگشت . به اين گروه در لسان تاريخ « بكّائين » ( گريه كنندگان ) مىگويند و قرآن مراتب ايمان آنان را چنين بيان مىكند :
و همچنين بر افرادى كه پيش تو آمدند تا مركبى در اختيار آن‌ها بگذارى ، تو گفتى مركبى ندارم كه شما را بر آن سوار كنم و آنان از غم اينكه مالى براى آن‌ها نبود كه در راه خدا صرف كنند ، با چشم اشك‌بار از پيش تو برگشتند ، ايرادى نيست . « 1 »
4 . گروه جمع‌كنندگان محصول : برخى ديگر مانند « كعب » ، « هلال » ، و « مراره » در عين اينكه كاملا به اسلام و جهاد علاقه‌مند بودند ، ولى از آنجا كه محصول خود را گرد نياورده بودند ، تصميم گرفتند كه پس از جمع محصول ، از مدينه حركت كنند و به مجاهدان اسلام بپيوندند . آنان به اصطلاح قرآن ، « 2 » همان متخلفان سه‌گانه‌اند كه پيامبر پس از بازگشت از تبوك ، آنان را سخت تنبيه كرد و براى ديگران نيز درس عبرت گرديد .
5 . گروه جانباز : آنان كسانى بودند كه با فراهم ساختن وسيلهء مسافرت آماده حركت بودند و در اين راه سر از پا نمىشناختند .
( 1 ) . وَ لا عَلَى الَّذِينَ إِذا ما أَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لا أَجِدُ ما أَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ تَوَلَّوْا وَ أَعْيُنُهُمْ تَفِيضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَناً أَلَّا يَجِدُوا ما يُنْفِقُونَ « توبه ( 9 ) آيهء 92 » . ( 2 ) . توبه ( 9 ) آيهء 118 .