فروغ ابديت تجزيه و تحليل كاملى از زندگى پيامبر اكرم ( ص ) ( فارسي ) — الصفحة ٥٩٢

تحريم مشروبات الكلى

بود ، ساختن شراب از خرما و انگور را با رزق حسن ( روزى نيكو ) مخالف دانسته و از اين طريق هشدارى به افكار خفته داده است . چنان كه مىفرمايد :

وَ مِنْ ثَمَراتِ النَّخِيلِ وَ الْأَعْنابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَ رِزْقاً حَسَناً « 1 » ؛ شما اى مردم ! از خرما و انگور هم مايه مست‌كننده و هم رزق نيكو به دست مىآوريد .

قرآن ، براى نخستين بار گوشزد كرد كه ساختن شراب از آن‌ها ، ارتزاق نيكو نيست ، بلكه « ارتزاق حسن » آن است كه آن‌ها را به همان صورت انگور و خرما مصرف كنيد .

اين آيه ؛ تكانى به افكار داد و مزاج آلوده را آماده كرد كه پيامبر بتواند پس از آن ، لحن خود را شديدتر كند و با آيهء ديگر اعلام كند كه نفع جزئى ( مادى ) شراب و قمار در برابر آن همه مضارّ ناچيز است و اين مطلب را با آيهء زير چنين بيان فرمود :

يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما « 2 » ؛ از حكم شراب و قمار از تو سؤال مىكنند ، در پاسخ آنان بگو كه اگر چه در قمار و شراب استفادهء جزئى مادى است ، ضرر و گناه آن‌ها بيشتر است .

بدون شك ، مقايسه سود و زيان از طريق برترى زيان بر سود ، تنها براى مردم متفكر و آگاه ، در ايجاد انزجار كافى است ، ولى توده مردم تا نهى صريح نباشد با اين شيوه از بيان ، از ارتكاب عمل ناشايست خوددارى نمىكنند .

حتى « عبد الرحمن عوف » با اينكه آيهء فوق نازل شده بود ، ضيافتى ترتيب داد و شرابى سر سفره حاضر كرد حاضران پس از نوشيدن شراب به نماز ايستادند . يكى از آن‌ها آيه را در نماز غلط خواند به طورى كه معنا را دگرگون ساخت و به جاى لا أَعْبُدُ ما تَعْبُدُونَ ؛ يعنى اى مشركان من بت‌هاى شما را نمىپرستم ، چنين خواند : « أعبد ما تعبدون » كه مفاد آن ، ضد آيه ياد شده است .

اين جريان‌ها مزاج‌ها را آماده كرد تا شرايط و اوضاع اجازه دهد كه شراب لااقل در شرايط و حالات خاصّى تحريم شود . از اين‌رو ، صريحا اعلام شد كه هيچ فرد

( 1 ) . نحل ( 16 ) آيهء 67 . ( 2 ) . بقره ( 2 ) آيه 219 .