شرح قصيده برده ( فارسي ) — الصفحة ٩

نسخه‌هاى اساس طبع

- منظومه‌اى در علم ترتيل قرآن به فارسى از سيد أبو القاسم قارى كه در زمان شاه عباس دوم آن را بنظم كشيده . و به اين بيت آغاز مىشود :

اى كلام از انتظام نام ذات در نظام * وى ز شهد شكرين شكر زبان شيرين بكام

- خلاصة القرآن - و آن رساله ايست به فارسى در باب علم قرائت تأليف محمد شفيع قارى .

- قصيدهء عينيّه سيد اسماعيل حميرى .

- قصيدة فى مدح موسى بن جعفر ( ع ) به عربى .

- قصيدة شيخ على مقرى در مدح پيامبر به عربى .

و چند قصيده و قطعه شعر ديگر به عربى .

- شرح تائيه دعبل خزاعى از مجلسى . اين رساله را سال گذشته بچاپ رساندم .

- شرح قصيدهء برده - كه شرح مورد بحث ما است .

رسالات اين مجموعه بسال 1232 كتابت شده و كاتب خود را « محمد بن محمد جعفر الشهير بالهندى » معرفى نموده است .

نويسندهء اين نسخه شخص فاضلى بوده و بدلخواه خود در جملات دست برده و آنها را آن گونه كه صلاح ديده تغيير داده است . به همين جهت بسيارى از جملات و كلمات كهنهء نسخهء « ش » در اين نسخه به نثر نزديك به زمان ما تبديل شده است . نويسنده نسخه شيعى مذهب بوده و همه جا پس از صلوات بر پيامبر دو كلمهء « و آله » را نيز افزوده است . در بيت 77 كه ناظم ميگويد :

فالصدق فى الغار و الصديق لم يرما . . .

بعد از آنكه بيت را ترجمه كرده ، سرانجام طاقتش طاق شده و كلمهء « الصديق » را به « ابو بكر زنديق » تفسير نموده است !

متأسفانه نويسندهء اين نسخه موفق به رونويسى همه نسخه نشده و تا بيت 87 يعنى اندكى بيش از نصف كتاب را رونويسى كرده است . رمز اين نسخه « ث » است .