فرهنگ عاشورا ( فارسي ) — الصفحة ٢٩٤

عبّاس بن على « ع »

بازگشت به خيمه‌ها با سپاه دشمن كه فرات را در محاصره داشتند درگير شد و دستهايش قطع گرديد و به شهادت رسيد . البته پيش از آن نيز چندين نوبت . همركاب با سيد الشهدا به ميدان رفته و با سپاه يزيد جنگيده بود . عباس ، مظهر ايثار و وفادارى و گذشت بود . وقتى وارد فرات شد ، با آنكه تشنه بود ، امّا بخاطر تشنگى برادرش حسين « ع » آب نخورد و خطاب به خويش چنين گفت :

يا نفس من بعد الحسين هونى * و بعده لا كنت ان تكونى

هذا الحسين وارد المنون * و تشربين بارد المعين

تاللّه ما هذا فعال دينى

و سوگند ياد كرد كه آب ننوشد . « 1 » وقتى دست راستش قطع شد ، اين رجز را مىخواند :

و اللّه ان قطعتموا يمينى * انّى احامى ابدا عن دينى

و عن امام صادق اليقين * نجل النّبى الطّاهر الأمين

و چون دست چپش قطع شد ، چنين گفت :

يا نفس لا تخشى من الكفّار * و ابشرى برحمة الجبّار

مع النّبى السّيد المختار * قد قطعوا ببغيهم يسارى

فاصلهم يا ربّ حرّ النّار

شهادت عباس ، براى امام حسين بسيار ناگوار و شكننده بود . جمله پرسوز امام ، وقتى كه به بالين عباس رسيد ، اين بود : « الآن انكسر ظهرى و قلّت حيلتى و شمت بى عدوّى » . « 2 » و پيكرش ، كنار « نهر علقمه » ماند و سيد الشهدا به سوى خيمه آمد و شهادت او را به اهل بيت خبر داد . هنگام دفن شهداى كربلا نيز ، در همان محلّ دفن شد . از اين رو امروز حرم ابا الفضل « ع » با حرم سيد الشهدا فاصله دارد .

مقام والاى عباس بن على « ع » بسيار است . تعابير بلندى كه در زيارتنامهء اوست ، گوياى آن است . اين زيارت كه از قول حضرت صادق « ع » روايت شده ، از جمله چنين دارد :

« السلام عليك ايّها العبد الصّالح المطيع للّه و لرسوله و لأمير المؤمنين و الحسن و الحسين . . .

اشهد اللّه انّك مضيت على ما مضى به البدريّون و المجاهدون فى سبيل اللّه المناصحون فى

( 1 ) - بحار الانوار ، ج 45 ، ص 41 . ( 2 ) - معالى السبطين ، ج 1 ، ص 446 . مقتل خوارزمى ، ج 2 ، ص 30 .